Stres Hafızayı Köreltiyor: Beynin Bağlantı Kurma Yeteneği Azalıyor

Yeni bir araştırma, akut stresin beynin geçmiş anıları yeni bilgilerle ilişkilendirme yeteneğini ciddi şekilde bozduğunu ortaya koydu. Science Advances dergisinde yayımlanan çalışma, iş görüşmesi gibi yüksek baskı altındaki durumlarda insanların neden mantıklı çıkarımlar yapmakta ve içgörü geliştirmekte zorlandığını bilimsel verilerle açıklıyor.

Beyin görüntüleme teknikleri ve psikolojik testlerin birleştirildiği çalışma, stresin önceki deneyimlere erişimi nasıl engellediğini ve tümdengelim yeteneğini nasıl sekteye uğrattığını gözler önüne seriyor. Uzmanlar, davranışsal testlerin nöral görüntüleme ile desteklenmesinin, stres anında beyinde tam olarak nelerin ters gittiğini anlamak adına oldukça etkileyici sonuçlar verdiğini belirtiyor.

Bilişsel bir süreç olan "entegrasyon", beynin yeni ve eski bilgileri birleştirerek çıkarımlar yapmasını sağlar. Örneğin, bir arkadaşınızın parlak yeşil bir ceket giydiğini hatırlıyorsanız ve parktaki bir bankta aynı ceketi görürseniz, beyniniz bu anıyı görsel girdiyle birleştirerek arkadaşınızın parkta olduğu çıkarımını yapar. Ancak bu kritik yetenek, anksiyete bozuklukları ve psikoz gibi bazı ruh sağlığı durumlarında veya yoğun stres altında bozulabiliyor.

Entegrasyon sürecinde kilit rol oynayan hipokampus bölgesinin strese karşı özellikle hassas olması, araştırmacıları bu mekanizmanın nasıl çalıştığını incelemeye itti. Hamburg Üniversitesi'nden Lars Schwabe ve ekibi tarafından yürütülen deneyde, 121 katılımcıya önce hayvan görselleri ile yüz veya manzara resimlerinden oluşan eşleşmiş seriler ezberletildi.

Deneyin ikinci aşamasında katılımcıların yarısı, kendilerini hayali bir pozisyon için savunmak zorunda kaldıkları ve karmaşık zihinsel matematik işlemleri yaptıkları stresli bir "sahte iş görüşmesine" tabi tutuldu. Kontrol grubundaki katılımcılar ise kendi seçtikleri bir konuda konuşma yapıp basit matematik sorularını yanıtladılar. Elde edilen bulgular, yüksek stres altındaki grubun anıları ilişkilendirme ve doğru çıkarımlar yapma konusunda anlamlı düzeyde başarısız olduğunu kanıtladı.