Gizemli Depremlerin Nedeni Çözüldü: Saat Gibi Çalışan Döngünün Sırrı Ortaya Çıktı

Bilim dünyası, otuz yılı aşkın süredir gizemini koruyan ve adeta bir saat gibi düzenli aralıklarla meydana gelen deniz altı depremlerinin sırrını çözmüş olabilir. Normal şartlarda tahmin edilmesi oldukça güç olan depremlerin aksine, bazı su altı fay hatlarının neden neredeyse aynı büyüklükte ve belirli periyotlarla sarsıntı ürettiği konusundaki soru işaretleri, yeni bir araştırma ile aydınlanıyor.

ABD ve Kanada'dan araştırmacıların yürüttüğü çalışma, "okyanusal transform faylar" olarak bilinen yapıların çevresinde "bariyer bölgeleri" olduğunu ortaya koydu. Bu bölgelerin, deprem aktivitesi için doğal birer "fren" görevi gördüğü belirlendi. Araştırmacılar, deniz suyunun kayaların derinliklerine sızmasıyla meydana gelen "dilatans güçlenmesi" (dilatancy strengthening) adlı sürecin, bu fay bölümlerini daha büyük ve yıkıcı depremlerin şiddetinden koruyan bir tampon mekanizması oluşturduğunu raporladı.

Sismolog Jianhua Gong, bu bariyerlerin varlığının uzun süredir bilindiğini ancak yapılarının ve her döngüde depremleri bu denli güvenilir bir şekilde nasıl durdurduklarının bilinmediğini vurguladı. Bu keşfin, genel deprem modellerinin geliştirilmesine ve gelecekteki tahminlerin daha isabetli hale getirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Çalışma kapsamında, Ekvador'un batısında, Pasifik ve Nazca tektonik plakalarının sınırını belirleyen Gofar transform fay hattı üzerindeki veriler incelendi. Yılda yaklaşık 140 milimetre hızla birbirinin yanından kayan bu plakaların oluşturduğu fay hattının, kayıtların tutulmaya başlandığı 1995 yılından bu yana her beş veya altı yılda bir, düzenli olarak 6 büyüklüğünde depremler ürettiği gözlemlendi.