Nadir COVID aşı kan pıhtılaşması gizemi çözüldü: Bilim dünyasından çarpıcı bulgular.

Araştırmacılar, nadir görülen COVID-19 aşısı kaynaklı kan pıhtılaşması gizemini çözdü. Flinders Üniversitesi merkezli uluslararası bir ekip, belirli COVID-19 adenovirus bazlı aşıları veya doğal adenovirus enfeksiyonları sonrasında ortaya çıkabilen nadir bir kan pıhtılaşması durumunu aydınlattı. Yapılan keşfe göre, bağışıklık sistemi yanlışlıkla normal bir kan proteini olan trombosit faktör 4’ü (PF4), bir virüs proteini ile karıştırabiliyor. Bu yanılgı, çok nadir vakalarda kan pıhtılaşmasına neden oluyor.

Bu bilimsel atılım, aşıların bu reaksiyonu önleyecek şekilde yeniden tasarlanabileceği anlamına geliyor ve bu da genel aşı güvenliği açısından büyük bir ilerleme teşkil ediyor. Flinders Üniversitesi araştırmacısı Dr. Jing Jing Wang, bulguların geleceğe dair net bir yol haritası sunduğunu belirtiyor. Wang, gelecekteki aşıların bu spesifik adenovirus proteinini modifiye ederek veya çıkararak, hastalığa karşı güçlü koruma sağlarken bu nadir reaksiyonu bertaraf edebileceğini vurguladı.

Bu çalışma, 2021'de COVID-19 pandemisi sırasında ilk kez tespit edilen ve VITT (Aşıya Bağlı İmmün Trombotik Trombositopeni) olarak bilinen durumu anlamaya yönelik daha geniş bir uluslararası çabanın parçasıdır. Bilim insanları, VITT'nin PF4'ü hedef alan zararlı bir otoantikor tarafından tetiklendiğini belirlediler. Daha önceki çalışmalarda, bu PF4 antikorunun yapısı çözülmüş ve IGLV3.21*02 adlı bir genetik risk faktörü ile ilişkilendirilmiştir.

Kanıtlar hem enfeksiyon hem de aşılama süreçlerinden gelerek bu bulguları destekledi. Örneğin, 2023 yılında Kanada'daki McMaster Üniversitesi'nden Prof. Ted Warkentin, doğal adenovirus (nezle) enfeksiyonu geçirmiş hastalarda aynı PF4 antikorunun benzer bir durum yarattığını rapor etmişti. 2024'te yapılan takip çalışmaları, hem aşı kaynaklı hem de enfeksiyon kaynaklı antikorların ayırt edilemediğini göstererek sorunun kaynağının spesifik bir bileşenden ziyade adenovirüsün kendisi olduğunu işaret etmişti.

Bu bulgular, New England Journal of Medicine'da yayınlanmış olup, yıllar süren küresel araştırmaların doruk noktası olarak nitelendiriliyor. Araştırmacılar, adenovirüs bazlı aşılardaki pVII proteinini ayarlayarak bu nadir riski ortadan kaldırabileceklerini belirtiyorlar. Bu keşifler, adenovirüs bazlı aşıların önemli olduğu bölgelerde bile etkili ve erişilebilir, daha güvenli aşıların geliştirilmesine zemin hazırlayacak önemli bir bilimsel kilometre taşı olarak görülüyor.