Yayıncılara AI Arama Motorlarından Çıkma Hakkı: Yeni Düzenleme Geliyor

Birleşik Krallık, teknoloji dünyasında taşları yerinden oynatacak kritik bir düzenlemeye imza atarak Google'ın yapay zeka destekli arama motoru stratejisine yasal sınırlar getirdi. Google, Çarşamba günü yaptığı resmi açıklamada, Birleşik Krallık'taki düzenleyici kurumların taleplerini kabul ettiğini ve yayıncılara, içeriklerinin yapay zeka tabanlı arama sonuçlarında toplanmasını engelleme hakkı tanıyacağını duyurdu. Bu hamle, içerik üreticilerinin ve medya kuruluşlarının, dijital varlıkları üzerindeki kontrolü yeniden kazanmaları adına tarihi bir adım olarak değerlendiriliyor.

Yeni düzenleme kapsamında Google, web sitesi sahiplerinin Google arama sonuçlarındaki görünürlüklerini yönettikleri ücretsiz bir servis olan "Search Console" üzerinden yeni bir kontrol düğmesi (toggle) sunacak. Yayıncılar, bu seçenek aracılığıyla içeriklerinin yapay zeka tarafından işlenmesini kolayca reddedebilecekler. Opt-out (devre dışı bırakma) seçeneğini kullanan yayıncıların siteleri; AI Overviews (Yapay Zeka Genel Bakışlar), AI Mode veya Discover içerisindeki yapay zeka özetleri gibi üretken yapay zeka özelliklerinde kesinlikle gösterilmeyecek.

Google, bu yeni kısıtlamaları duyururken aynı zamanda yapay zeka araçlarının ulaştığı devasa erişim rakamlarını vurgulamayı ihmal etmedi. Şirket, AI Overviews özelliğinin halihazırda aylık 2,5 milyardan fazla aktif kullanıcıya ulaştığını, AI Mode özelliğinin ise aylık 1 milyar kullanıcı barajını aştığını belirtti. Bu veriler, yayıncıların yapay zeka sonuçlarından çıkma kararı verirken ne kadar büyük bir trafik potansiyelinden feragat edebileceklerini gözler önüne seriyor.

Söz konusu devre dışı bırakma özelliği, başlangıç aşamasında Birleşik Krallık'taki belirli bir yayıncı grubuyla test edilecek ve ardından kademeli olarak küresel ölçekte kullanıma sunulacak. Birleşik Krallık Rekabet ve Pazarlar Kurumu (CMA), yayıncıların içeriklerinin nasıl kullanıldığı konusundaki kontrolü yeniden ellerine almasını sağlayan bu girişimi "dünyada bir ilk" olarak nitelendirdi. Kurum, bu hamlenin özellikle haber organizasyonlarını, içeriklerinin yapay zeka özelliklerinde kullanımıyla ilgili Google ile yapılacak ticari anlaşmalarda çok daha güçlü bir müzakere konumuna getireceğini belirtti.

Sürecin arka planına bakıldığında, CMA'nın geçtiğimiz Ekim ayında Google'ı "stratejik pazar statüsünde" bir şirket olarak tanımlayarak gelecekteki düzenlemelerin zeminini hazırladığı görülüyor. Ocak ayında ise kurum, Google'ın web yayıncılarına içeriklerinin yapay zeka arama özelliklerinde toplanması veya bağımsız yapay zeka modellerini eğitmek için kullanılması konusunda net bir seçim hakkı tanıması yönünde baskı yapmıştı. Bu baskılar, bugün hayata geçen somut mekanizmaların temelini oluşturdu.

Yalnızca içeriklerin kullanımını engelleme hakkı değil, aynı zamanda şeffaflık ve atıf konularında da yeni kurallar getirildi. Google, yapay zeka özelliklerinde yer alan yayıncı içeriklerinin, net bağlantılar (linkler) kullanılarak doğru şekilde ilişkilendirilmesini sağlamakla yükümlü olacak. Google, bu gereksinimi karşıladığını belirterek, yapay zeka yanıtlarının içerisine doğrudan eklenen bağlantı sayısını artırdığını ve kullanıcıları orijinal kaynağa yönlendirmek amacıyla web sitesi önizlemeleri eklediğini açıkladı.

Yayıncıların en büyük endişelerinden biri olan "sıralama kaybı" konusunda da açıklama yapan Google, üretken yapay zeka özelliklerinden çıkma kararının, geleneksel Google arama sonuçlarındaki sıralama sinyallerini etkilemeyeceğini garanti etti. Yani bir site sahibi yapay zeka özetlerinde yer almak istemediğinde, bu durum onun standart arama sonuçlarındaki organik konumuna zarar vermeyecek.

Buna rağmen Google, yayıncıları sistemde kalmaya ikna etmek için Search Console üzerinden yeni metrikler sunmaya hazırlanıyor. Yayıncılar, hangi sayfalarının hangi ülkelerde yapay zeka yanıtlarında göründüğüne ve bu yanıtların ne kadar görüntüleme aldığına dair detaylı verilere erişebilecek. Şirket, zaman içerisinde bu veri setlerini genişleterek yayıncılara yapay zeka görünürlüğünün sağladığı faydaları daha şeffaf bir şekilde sunmayı hedefliyor.