Kötü Denetim Genç Araştırmacıları Akademiden Uzaklaştırıyor

Akademik dünyada genç araştırmacıların karşılaştığı en büyük engellerden birinin yetersiz süpervizörlük ve kötü yönetim olduğu ortaya çıktı. 2.600'den fazla araştırmacının katılımıyla gerçekleştirilen kapsamlı bir anket, akademik danışmanların ve yönetici araştırmacıların, öğrencilerin ruh sağlığı üzerinde yıkıcı etkiler yaratabildiğini ve birçok yetenekli ismi bilim dünyasından uzaklaştırdığını kanıtladı.

22 Mayıs tarihinde ön baskı sunucusu bioRxiv üzerinden paylaşılan ancak henüz hakem onayından geçmemiş olan çalışma, kariyerinin başındaki bilim insanlarının yaşadığı zorlukları gözler önüne seriyor. İspanya'daki Bask Üniversitesi (University of the Basque Country) araştırmacıları ve iş birlikçileri tarafından yürütülen çalışma; doktora öğrencileri, doktora sonrası araştırmacılar ve akademiyi terk etmiş eski araştırmacılarla yapıldı. Toplam 65 ülkeden katılımın sağlandığı anketin yanıtlayıcılarının yaklaşık %80'ini Avrupa merkezli araştırmacılar oluşturuyor.

Araştırma kapsamında katılımcılara, bilimsel danışmanlarıyla yaşadıkları olumsuz deneyimler hakkında 40'tan fazla soru yöneltildi. Elde edilen veriler oldukça çarpıcı; katılımcıların yaklaşık %40'ı, danışmanlarının düzensiz olduğunu ve iletişim becerilerinin oldukça zayıf olduğunu belirtti. Ayrıca katılımcıların en az %30'u; ani tavır değişiklikleri, destek eksikliği, empati yoksunluğu ve çalışma saatleri dışında sürekli rahatsız edilme gibi sorunlar yaşadıklarını bildirdi.

Danışman tutumlarının ruh sağlığı üzerindeki etkisi incelendiğinde, katılımcıların %31'i bu etkinin "orta düzeyde", %45'i ise "belirgin şekilde yüksek" olduğunu ifade etti. Bu durum, akademik mentorluk sürecinin sadece bilimsel gelişimi değil, aynı zamanda bireylerin psikolojik iyi oluş halini de doğrudan etkilediğini gösteriyor.

Çalışmanın ortak yazarlarından ve Essex Üniversitesi'nde bitki fizyoloğu olan Xabier Simón Martínez-Goñi, araştırmanın temel amacının "iyi bir akademik danışman olmanın ne anlama geldiğini" anlamak olduğunu vurguluyor. Ankete katılanların %50'den fazlası, "patron" gibi davranan bir yönetici yerine destekleyici bir mentorla çalışmayı tercih ettiklerini belirtti. Katılımcıların %47'si düzenli toplantıların ve açık iletişimin önemini vurgularken; kişisel zamana saygı duyulması ve gerçekçi hedeflerin belirlenmesi en çok aranan özellikler arasında yer aldı.

Simón Martínez-Goñi'ye göre, pozitif mentorluk deneyimi yaşayan araştırmacıların ortak noktası, empati kurabilen danışmanlara sahip olmalarıdır. Martínez-Goñi, empati sahibi bir danışmanın, genç araştırmacıları sadece "sonuç ve rapor üreten birer üretim birimi" olarak değil, birer meslektaş olarak gördüğünü ifade ediyor.

Anketin en kritik bulgularından biri, akademiyi terk edenlerin nedenleri üzerine odaklanıyor. Katılımcıların %8'ini oluşturan eski araştırmacılara, bilimsel çalışmaları bırakma nedenleri sorulduğunda, neredeyse yarısı temel faktör olarak danışmanlarıyla yaşadıkları olumsuz deneyimleri gösterdi. Diğer belirleyici nedenler arasında ise istikrarlı iş imkanlarının kısıtlı olması, finansal güvensizlik ve iş-yaşam dengesinin kurulamaması yer aldı. Sadece 74 katılımcı, akademiyi tamamen farklı profesyonel hedefler peşinde koşmak için bıraktığını belirtti.

Araştırmacılar, bu sonuçların akademik dünyadaki sistemik bir soruna işaret ettiğini savunuyor. Yazarlara göre, araştırmacıların akademiden ayrılma kararı genellikle kişisel bir kariyer değişikliği isteğinden ziyade, kötü çalışma koşulları ve toksik yönetim anlayışından kaynaklanıyor. Özellikle bilim dünyasında yükselme kriterlerinin sadece fon sağlama başarısı ve yayın sayısı üzerinden belirlenmesi, liderlik ve mentorluk konusunda hiçbir resmi eğitim almamış kişilerin yönetici pozisyonlarına gelmesine neden oluyor.