Avrupa'nın En Büyük Bronz Çağı Hazinelerinden Biri: Gessel Gold Hoard Gün Yüzüne Çıktı

Kuzey Almanya'da yürütülen bir doğal gaz boru hattı çalışması sırasında, tarih öncesi Avrupa'nın en görkemli hazinelerinden biri tesadüfen gün yüzüne çıkarıldı. Syke kasabası yakınlarındaki Gessel köyünde bulunan ve "Gessel Altın Hazinesi" olarak adlandırılan bu koleksiyon, yaklaşık 3.300 yıl öncesine, yani MÖ 1300 civarına tarihleniyor. Toplamda 117 altın objeden oluşan hazine, toplam ağırlığıyla 1,7 kilogramı (3,7 pound) aşarak Avrupa'nın Tunç Çağı'na ait en büyük buluntularından biri olma özelliğini taşıyor.

Arkeologların titiz çalışmaları sonucunda, bu değerli koleksiyonun gömülme biçimi dikkat çekici detaylar sundu. Yaklaşık 3.300 yıl önce, bir kişi altın objeleri keten bir torbanın içine yerleştirmiş ve torbayı altı adet bronz iğne ile sıkıca kapatarak toprağa gömmüştü. Ancak uzmanlar, bu denli büyük bir servetin neden gömüldüğü konusunda henüz kesin bir sonuca varabilmiş değil.

Hazine içeriği incelendiğinde, objelerin büyük çoğunluğunun takıdan ziyade ekonomik bir işleve sahip olduğu görülüyor. Koleksiyonda, sekiz adet 10'lu ve bir adet 2'li zincir oluşturacak şekilde birbirine bağlanmış toplam 82 spiral halka bulunuyor. Ayrıca farklı boyutlarda 32 adet bağımsız spiral daha tespit edildi. Prehistorik arkeolog Babette Ludowici'ye göre, bu spiraller Orta Tunç Çağı'nda bir tür para birimi olarak kullanılıyordu ve muhtemelen geri dönüştürülmüş altından imal edilmişlerdi.

Koleksiyonun içinde kişisel aksesuar olarak tanımlanabilecek yalnızca üç parça bulunuyor: büyük bir altın bilezik, bükülmüş bir kol bandı ve oldukça detaylı bir broş. Kol bantlarının henüz tamamlanmamış olduğu düşünülürken, broşun işçiliği hayranlık uyandırıyor. Orijinal haliyle 16 santimetre uzunluğunda olan broş, gömülmeden önce bükülmüş ve iğnesi çıkarılmıştı. Broşun üzerinde, kenarlarda merdiven şeklinde bant desenleri, orta kısmında ise beş adet kabarık güneş sembolü ile altı set eş merkezli halka damgası yer alıyor. 2012 yılında yapılan bir araştırma, bu parçanın Orta Avrupa'da bulunan masif altından yapılmış tek antik broş olduğunu ortaya koydu.

Gessel Altın Hazinesi, tarih öncesi Almanya'da bilimsel yöntemlerle kazılan ilk hazine olma özelliğini taşıyor. Arkeolog Stefan Winghart, objelerin torba içinde sıkıca paketlenmiş olması ve bazılarının gömülmeden önce kasten bükülmüş olmasının, bunların aceleyle atılmadığını, aksine bilinçli bir şekilde bir araya getirilip saklandığını kanıtladığını belirtiyor.

Hazine çevresinde gerçekleştirilen geniş kapsamlı kazılar, bölgede aynı döneme ait herhangi bir yerleşim yeri veya mezar izine rastlanmadığını gösterdi. Bu durum, uzmanları iki ana teoriye yöneltti: Hazinenin ya bir bireyin kişisel servet birikimi olduğu ya da bir kuyumcunun/metal ustasının çalışma koleksiyonu olduğu düşünülüyor.

Altınların kökenine dair gizemleri çözmek için 2026 baharında yeni bir araştırma projesinin başlatılacağı duyuruldu. İlk analizler, altının Orta Asya kökenli olabileceğine dair ipuçları veriyor. Yeni proje ile altının tam olarak nereden geldiği, gerçek sahibinin kim olduğu ve üç bin yıl önce neden toprağa gömüldüğü sorularına yanıt aranacak. Günümüzde bu eşsiz koleksiyon, Forum Gesseler Goldhort müzesinin merkez parçası olarak sergileniyor.