Kök Hücreler Yenilendi: Yaşlı Kaslar Gençleşiyor, Yaralar Hızla İyileşiyor

Yaşlanma ile birlikte kas kütlesinin azalması ve yaralanmalar sonrası iyileşme sürecinin yavaşlaması, yaşam kalitesini düşüren en temel sağlık sorunlarından biri olarak görülüyor. Ancak Duke Üniversitesi'nden James White ve ekibinin gerçekleştirdiği yeni bir araştırma, yaşlanmış kas kök hücrelerinin "yeniden başlatılarak" gençleştirilebileceğini ve kas fonksiyonlarının geri kazanılabileceğini ortaya koydu.

Normal şartlarda kas dokusunda uyur halde bekleyen kök hücreler, bir yaralanma meydana geldiğinde aktif hale gelerek yeni kas hücreleri oluşturur ve hasarlı bölgeyi onarır. Ancak yaşlandıkça bu hücrelerin sayısı azalmakta ve rejenerasyon yetenekleri ciddi oranda zayıflamaktadır. Araştırmacılar, bu durumun temel nedeninin "glutaminaz" adlı enzimin azalması olduğunu keşfetti.

Glutaminaz enziminin eksikliği, hücrelerin temel yapı taşları olan palmitat ve oleat gibi lipidlerin (yağ molekülleri) üretimini engelliyor. Kök hücrelerin kas hücresine dönüşebilmesi için hacimce büyümesi gerektiğinden, hücre zarı oluşumu ve enerji üretimi için bu lipidlere kritik bir ihtiyaç duyuluyor. Yaşlı hücrelerdeki bu eksiklik, kasların kendini yenileme kapasitesini sekteye uğratıyor.

Deney aşamasında, yaşlı farelerden alınan kas kök hücreleri laboratuvar ortamında palmitat ve oleat takviyeleriyle desteklendi. "Yeniden şarj edilen" bu hücreler, tekrar farelerin yaralı bacak kaslarına enjekte edildiğinde çarpıcı sonuçlar alındı. Tedavi edilen farelerin, tedavi edilmeyenlere oranla yüzde 45 daha büyük yeni kas lifleri geliştirdiği gözlemlendi. Ayrıca, yürüyüş bandı ve mobilite testlerinde fiziksel fonksiyonların belirgin şekilde arttığı kaydedildi.

İnsanlarda da benzer şekilde glutaminaz enzim seviyelerinin yaşla birlikte düştüğü belirtiliyor. Bu mekanizmanın çözülmesi, yaşlılıkla beraber görülen kas kaybının (sarkopeni) önüne geçilmesini, düşme risklerinin azaltılmasını ve yaşlı bireylerin hareket kabiliyetlerinin artırılarak yaşam kalitelerinin yükseltilmesini sağlayabilir.