Çin'de Yeni Bir Microraptorine Dinozor Türü Keşfedildi

Paleontoloji dünyasında heyecan yaratan yeni bir keşif, kuşların evrimsel geçmişine dair bildiklerimizi kökten değiştirebilir. Çin'in kuzeybatısındaki Changma Havzası'nda yürütülen araştırmalar sonucunda, bölgede daha önce hiç rastlanmamış bir tür olan Jian changmaensis keşfedildi. Bu keşif, söz konusu paleontolojik alanın tarihini değiştiren bir dönüm noktası niteliğinde; çünkü burası bugüne kadar 100'den fazla Erken Kretase dönemi kuş fosiliyle tanınan bir bölgeydi ancak şimdiye kadar burada kuş olmayan tek bir dinozor fosiline bile rastlanmamıştı.

Yaklaşık 124 ila 120 milyon yıl önce, yani Erken Kretase döneminde yaşamış olan Jian changmaensis, Microraptorinae alt grubuna ait küçük tüylü bir dromaeosaurid dinozor türü olarak tanımlandı. Bu soy hattı, daha önce geniş kitlelerce bilinen ve dört kanatlı yapısıyla süzülme yeteneğine sahip olduğu düşünülen Microraptor gibi türleri de kapsıyor. Yapılan incelemeler, bu yeni türün de benzer fiziksel özelliklere sahip olduğunu ve uçuş yetenekleri konusunda önemli ipuçları sunduğunu gösteriyor.

Field Museum of Natural History ve Çin Bilimler Akademisi Omurgalı Paleontolojisi ve Paleoantropoloji Enstitüsü'nde görev yapan paleontolog Dr. Jingmai O’Connor, Jian changmaensis'in şimdiye kadar bulunan en büyük microraptor örneklerinden biri olduğunu belirtti. Elimizdeki üst kol kemiği parçasının yaklaşık 10 santimetre uzunluğunda olmasından yola çıkarak yapılan hesaplamalar, bu dinozorun kanat açıklığının yaklaşık 1,2 metreye ulaştığını ve bir peçeli baykuş büyüklüğünde olduğunu ortaya koyuyor.

Dinozorun fiziksel yapısı, onun hareket kabiliyeti hakkında da çarpıcı bilgiler sunuyor. Dr. O’Connor, Jian changmaensis'in diğer microraptor türleri gibi hem kollarında hem de bacaklarında uzun tüylere sahip olduğunu tahmin ediyor. Bu durum, canlının süzülmesine yardımcı olan dört "kanatlı" bir görünüme sahip olduğu anlamına geliyor. Uzmanlar, bu türün modern kuşlar gibi aktif ve güçlü bir uçuş gerçekleştiremediğini, ancak bir uçan sincap gibi ağaçlar arasında süzülme yeteneğine sahip olduğunu düşünüyor.

Fosilin izleri, Gansu eyaletinin kuzeybatısındaki Changma köyü yakınlarında bulunan Xiagou Formasyonu'nda gün yüzüne çıkarıldı. Bu bölge, yumuşak dokuların, tüylerin ve derinin bile korunduğu yüzlerce kuş fosiline ev sahipliği yapmasıyla ünlü. Ancak bilim insanları, bölgedeki kuş kemiklerinin karmaşık ve dağınık kümelerinin kaynağını uzun süredir merak ediyordu. Dr. O’Connor, bu yeni keşfedilen yırtıcı dinozorun, bölgedeki o gizemli kemik yığınlarını oluşturan temel aktör olabileceğine inanıyor.

Jian changmaensis'in keşfi, sadece yeni bir türün tanımlanmasıyla sınırlı kalmayıp, Microraptorinae grubunun coğrafi dağılımına dair de önemli veriler sunuyor. Şimdiye kadar bu grubun bilinen tüm üyeleri, Changma'dan yaklaşık 2.000 kilometre uzaklıktaki kuzeydoğu Çin'deki Jehol Grubu'nda bulunmuştu. Bu yeni keşif, grubun yaşam alanının kuzeybatı Çin'e kadar uzandığını kanıtlayarak bilim dünyasında geniş yankı uyandırdı.

Carnegie Doğa Tarihi Müzesi'nden paleontolog Dr. Matt Lamanna, Jian changmaensis'in Changma Havzası'ndaki ekolojik bağlamı anlamak için kritik bir anahtar olduğunu vurguladı. Bölgede bugüne kadar yüzlerce kuş fosili bulunmasına rağmen, kuş olmayan tek bir dinozor örneğinin saptanmış olması, bu türün bölgedeki besin zincirindeki yerini ve kuşların atalarının nasıl bir çevrede hayatta kaldığını anlamamıza yardımcı olacak.

Bilim insanları, günümüz dünyasındaki yaşamı tam olarak kavrayabilmek için bu yaşamın kökenlerine bakmak gerektiğini hatırlatıyor. Bugün dünyadaki en başarılı kara omurgalıları olan kuşların evrimsel yolculuğunu anlamak, onların yakın akrabaları olan bu dinozor türlerini incelemekten geçiyor. Jian changmaensis, kuşların neden ve nasıl bu kadar başarılı bir grup haline geldiğini açıklayacak olan büyük resmin en önemli parçalarından biri olmaya aday görünüyor. Araştırma ekibinin bu kapsamlı çalışması, Annals of Carnegie Museum dergisinde yayımlandı.