Antik Çin'in 4 Kanatlı Ejderhası: Yeni Velociraptor Akrabası Ağaçlardan Avlanıyordu!

Çin'in kuzeybatısındaki antik göl kıyısı ormanlarında yaşayan ve adeta dört kanatlı bir ejderhayı andıran yeni bir dinozor türü keşfedildi. Bilim dünyasında büyük yankı uyandıran bu keşif, yaklaşık 120 milyon yıl önce yaşamış olan "Jian changmaensis" adlı bir mikroraptor türüne ait. Velociraptor ile yakın akraba olan bu canlı, ağaçların arasında bir uçan sincap gibi süzülerek o dönemin erken kuş türlerini avlıyordu.

Annals of Carnegie Museum dergisinde yayımlanan yeni araştırmaya göre, Jian changmaensis geleneksel raptor tasvirlerinden oldukça farklı bir görünüme sahipti. "Jurassic Park" filmlerindeki devasa ve pullu canavarların aksine, bu tür tüylerle kaplı, hafif yapılı ve süzülme yeteneğine sahip bir avcıydı. Fosilleşmiş kalıntılar, bu dinozorun hem kollarında hem de bacaklarında uzun tüyler taşıdığını gösteriyor; bu da ona dört kanatlı, küçük bir ejderha görünümü kazandırıyordu.

Keşfedilen fosil, bir sol omuz ve ön kol kemiğinden oluşsa da, bilim insanları bu parçanın Çin'in Changma Havzası'ndaki uzun süreli bir gizemi çözmeye yettiğini belirtiyor. Changma Havzası, bugüne kadar yüzlerce antik kuş fosiline ev sahipliği yapmış bir bölgeydi. Ancak bölgede şimdiye kadar kuş olmayan bir dinozor fosiline rastlanmamıştı. Carnegie Doğa Tarihi Müzesi'nden kıdemli paleontolog Matthew Lamanna, mikroraptorların ilk kuşların atalarının nasıl göründüğüne dair kritik ipuçları sunduğunu vurguluyor.

Paleontologlar, fosili Alt Kretase dönemine ait Xiagou formasyonunda gün yüzüne çıkardılar. Yaklaşık 124 ila 120 milyon yıl önce bu bölge; kuşlar, balıklar, kaplumbağalar ve diğer antik canlılarla dolu devasa bir göle ev sahipliği yapıyordu. Bölge, özellikle Mesozoik döneminin ilk kuşlarından biri olan Gansus yumenensis'in fosilleriyle ünlüydü. 2002 yılından bu yana yapılan kazılarda yumuşak doku, tüy ve deri kalıntıları içeren çok sayıda kuş iskeleti bulunmuştu; ancak Jian changmaensis, bu kuş topluluğu içindeki tek dinozor örneği olarak dikkat çekiyor.

Chicago'daki Field Müzesi'nden uzman Jingmai O'Connor, Jian'ın şimdiye kadar bulunan en büyük mikroraptor örneklerinden biri olduğunu ifade ediyor. Eldeki kemik verilerine dayanarak yapılan hesaplamalar, bu dinozorun yaklaşık 1,2 metrelik bir kanat açıklığına sahip olduğunu ve bir peçeli baykuş boyutlarında olabileceğini gösteriyor. Mikroraptorlar tam olarak kuş olmasalar da, pençeleri, hilal şeklindeki raptor ayakları ve tüyleriyle kuş ve dinozor arasındaki o ince çizgide yer alıyorlar.

Changma Havzası'ndaki ekosistem, Jian changmaensis gibi ağaçlara tırmanabilen ve süzülebilen avcılar için adeta bir açık büfe niteliğindeydi. Bölgede bulunan ve modern baykuşların kusmuklarıyla benzerlik gösteren kemik parçaları, bu türün kuşları avladığına dair güçlü kanıtlar sunuyor. Araştırmacılar, Jian'ın bu kemik yığınlarını bizzat oluşturduğunu kanıtlayamasalar da, türün bir etçil olduğu ve bölgedeki kuşlardan çok daha büyük olduğu kesin.

Daha önceki mikroraptor fosilleri, bu türlerin sadece kuşlarla sınırlı kalmadığını; balık, kertenkele ve memeli gibi geniş bir menüye sahip, fırsatçı avcılar olduğunu göstermişti. Ancak Jian changmaensis için kuşlar, ağaç dallarından yapılan ani baskınlar veya ağaç tepeleri arasında süzülerek gerçekleştirilen avlanmalar sayesinde çok daha kolay hedeflerdi. Bu durum, türün orman kanopilerinde ne kadar yetenekli bir avcı olabileceğini kanıtlıyor.

Her ne kadar elde edilen fosil sadece omuz ve ön kol kemiklerinden oluşsa da, bilim insanları bu parçanın 120 milyon yıl önceki yaşam formlarını anlamak için yeterli olduğunu belirtiyor. Matthew Lamanna, Jian'ın tüm sırlarını henüz çözememiş olsalar da, bu keşfin dinozorların evrimsel sürecindeki boşlukları doldurmak adına dev bir adım olduğunu ifade ederek, gelecekteki paleontologların bu canlının geri kalanını bulabileceği umudunu paylaşıyor.