Avrupa'da 4 Milyon Yıl Önce Yarım Tonluk Sığır Akrabaları Geziyordu

İspanya'nın kuzeydoğusunda yer alan Camp dels Ninots bölgesindeki Erken Pliyosen dönemine ait fosil yataklarında gerçekleştirilen kazılar, günümüz manda ve sığırlarının atalarının, henüz insanlar kıtaya ayak basmadan çok önce etkileyici boyutlara ulaştığını ortaya koydu. Bölgede bulunan neredeyse eksiksiz sığır iskeletleri, memeli evrimine dair kritik ipuçları sunarken, antik ekosistemlerin yapısını anlamak adına paha biçilemez veriler sağlıyor.

Leibniz Evrim ve Biyoçeşitlilik Bilimleri Enstitüsü'nden Dr. Leonardo Sorbelli ve ekibi tarafından yürütülen çalışma, Bovini kabilesine mensup türlerin evrimsel yolculuğuna odaklanıyor. Günümüzde bizon, manda ve sığırları kapsayan bu grup, hem modern ekosistemlerin temel taşlarını oluşturuyor hem de insan tarımının merkezinde yer alıyor. Ancak, erken dönem fosillerinin nadirliği ve koruma durumunun yetersizliği nedeniyle, bu canlıların evrimsel kökenleri ve yakın akrabalık ilişkileri şimdiye kadar büyük ölçüde gizemini koruyordu.

Araştırmacılar, Camp dels Ninots sahasında en az 14 farklı bireye ait kalıntıları detaylı bir şekilde inceledi. Yapılan analizler sonucunda, bu fosillerin Erken Pliyosen döneminde Avrupa'da yaşamış olan beş manda benzeri türden biri olan Parabos tigneresi'ne ait olduğu tespit edildi. Bu keşif, bölgenin paleontolojik önemi açısından dönüm noktası niteliği taşıyor.

Bulguların en dikkat çekici yanlarından biri, bu antik canlıların fiziksel boyutları oldu. İncelenen örnekler arasında en büyüğünün yaklaşık 500 kilogram ağırlığında olduğu tahmin ediliyor. Bu ağırlık, günümüzdeki çoğu sığır türünden daha küçük olsa da, o dönemin benzer tüm bovid (boynuzlu) türlerinden çok daha büyük olduğunu kanıtlıyor. Bilim insanları, bu durumun sığır soyundaki vücut büyüme eğiliminin erken bir aşamasını temsil ettiğini ve muhtemelen Pliyosen döneminde Avrupa kıtasını etkileyen iklimsel ve çevresel değişimlere bir adaptasyon olduğunu belirtiyor.

Canlıların anatomik yapıları, onların nasıl bir ortamda yaşadığına dair önemli kanıtlar sunuyor. Parabos tigneresi'nin fiziksel özellikleri, ağırlıklı olarak nemli ve bitki örtüsü yoğun olan bölgeleri tercih ettiğini gösteriyor. Bu veriler, Camp dels Ninots bölgesinin geçmişte su kaynakları bakımından zengin bir çevreye sahip olduğu yönündeki mevcut bilimsel görüşlerle tam bir uyum sergiliyor.

Araştırmacılara göre Erken Pliyosen dönemi, "büyük bovidlerin çağı"nın başlangıcını temsil ediyor. Ancak Parabos türünün tam olarak nereye konumlandığı hala bir tartışma konusu. Diğer türlerle yapılan karşılaştırmalar sonucunda bilim insanları iki ihtimal üzerinde duruyor: Parabos ya Bovini kabilesinin en eski üyelerini temsil ediyor ya da zamanla gerçek manda, sığır ve bizonların yerini aldığı Tragoportacini adlı ilgili bir soyun son üyelerini oluşturuyor.

Dr. Sorbelli ve ekibi, Camp dels Ninots'tan çıkarılan fosillerin Avrupa'nın Pliyosen dönemine ait en seçkin örnekler arasında olduğunu vurguluyor. Fosillerin olağanüstü koruma durumu, bilim insanlarının bu canlıların anatomisini ve dolayısıyla kıtada yaşayan ilk büyük boyutlu bovidlerin ekolojisini çok daha iyi anlamalarına olanak tanıdı.

Çalışma sürecinin hem zorlu hem de tatmin edici olduğunu belirten ekip, kalıntıların bolluğunun ve korunma düzeyinin, bu kadar eski jeolojik dönemler için nadir görülen miktarda veri sağladığını ifade etti. Bu durum, insanlığın varlığından önceki dünyaya dair yeni bir pencere açmış oldu. Söz konusu kapsamlı araştırma, bilimsel dünya için büyük önem taşıyan PLoS ONE dergisinde yayımlandı.