Uzayda Üçlü Rekabet: ABD ve Çin'e Rusya da Dahil Oldu

Dünyanın önde gelen uzay güçleri, ekvatorun çok üzerindeki stratejik bölgelerde birbirlerinin faaliyetlerini izlemek için kıyasıya bir yarışa girdi. Uzun süredir ABD ve Çin arasında devam eden bu gözetleme savaşına, son dönemde Rusya'nın da dahil olmasıyla jeosenkronit yörünge (GEO) adeta bir istihbarat arenasına dönüştü.

ABD ordusu, on yılı aşkın bir süredir jeosenkronit yörüngedeki diğer uzay araçlarına gizlice yaklaşarak görüntü alan "müfettiş" uydulardan oluşan bir filo işletiyor. Çin, benzer bir misyonla kendi uydularını 2018 yılında fırlatmaya başlamıştı. Ancak son aylarda yaşanan iki kritik gelişme dikkat çekiyor: Rusya'nın yörüngeye şüpheli bir "müfettiş" veya "saldırı" uydusu yerleştirmesi ve ABD Uzay Kuvvetleri'nin keşif uydusu filosunu ciddi oranda genişletme hazırlığında olması.

Yerden yaklaşık 36 bin kilometre yükseklikte bulunan jeosenkronit yörünge, yörünge mekaniği gereği Dünya'nın dönüş hızıyla aynı hızda hareket eder. Bu durum, uyduların yer yüzünde tek bir noktanın üzerinde sabit kalmasını sağlar. Ticari ve askeri iletişim uydularının yıllarca aynı konumda kalması, bu bölgeyi casusluk faaliyetleri için ideal bir hedef haline getiriyor.

Rusya, daha önce ağırlıklı olarak yabancı iletişim kanallarını dinlemeye odaklanmıştı. Olymp ve Luch isimli uydularla Batılı iletişim uydularının yakınında aylarca bekleyerek, ABD ve NATO kuvvetlerinin güvenli iletişim sinyallerini dinlemeyi veya bunları karıştırmayı hedeflediği belirtiliyor. Ancak güncel eğilim, basit dinlemelerin ötesine geçerek doğrudan keşif ve gözetlemeye kaymış durumda.

Günümüzde askeri güçler ve istihbarat servisleri, rakip uyduların tam konumu, fiziksel yapıları ve teknik kapasiteleri hakkında detaylı bilgi sahibi olmak istiyor. ABD'nin 2014 yılında başlattığı Jeosenkronit Uzay Durumsal Farkındalık Programı (GSSAP) uyduları, itki manevraları yaparak Çin ve Rus uydularına birkaç on mil kadar yaklaşabiliyor. Bu yakınlık, optik teleskopların yüksek çözünürlüklü görüntüler almasına olanak tanıyarak stratejik bir üstünlük sağlıyor.