Deniz Tabanında Karbon Yakalama Testi: Deniz Yaşamına Zararı Yok

Atmosferdeki karbondioksiti (CO2) temizlemek amacıyla okyanuslara ezilmiş olivin minerali eklenmesini öngören ilk pilot çalışma, deniz ekosistemi üzerinde herhangi bir olumsuz etki yaratmadığını ortaya koydu. New York eyaletinde gerçekleştirilen ve ilk yılı tamamlayan deneyin sonuçları, karbon yakalama teknikleri için umut verici olsa da araştırmacılar, tüm potansiyel risklerin henüz tespit edilememiş olabileceği konusunda uyarıyor.

Kar amacı gütmeyen Hourglass Climate grubu adına çalışmayı yöneten Emilia Jankowska, olivin kullanımının sıkı bir şekilde denetlenmesi gerektiğini vurgularken, yöntemin minimum etkiyle uygulanabileceğine dair yollar olduğunu belirtti. Birleşmiş Milletler'in iklim organı, küresel ısınmayı sanayi öncesi seviyelerin 1,5°C üzerinde tutma hedefi ve net sıfır emisyona ulaşma gayesi için ağaçlandırmadan devasa hava filtreleme makinelerine kadar çeşitli karbon giderme yöntemlerinin zorunlu olduğunu ifade ediyor.

Dünya'nın mantosunda yaygın olarak bulunan yeşil renkli bir mineral olan olivin (magnezyum demir silikat), yüzeye çıktığında yağmur suyuyla çözünen CO2 ile reaksiyona giriyor. Bu süreç sonucunda metaller, silikatlar ve binlerce yıl boyunca karbonu hapseden stabil bir bileşik olan bikarbonat oluşuyor. Güncel araştırmalar, ezilmiş olivin ve diğer silikatların tarım arazilerine yayılmasının yılda 1,1 milyar tona kadar CO2 temizleyebileceğini gösteriyor.

ABD merkezli girişim Vesta ise bu süreci hızlandırmak için olivini doğrudan okyanusa eklemeyi planlıyor. Bu yöntemle, çözünmüş CO2'nin bikarbonata dönüştürülmesi ve böylece okyanusların atmosferden daha fazla karbondioksit emmesi hedefleniyor. Ancak olivin mineralinin eser miktarda ağır metal içermesi, laboratuvar ortamında kabuklular ve yumuşakçalarda nikel ve krom seviyelerinin yükselmesine neden olduğu için bilim insanları arasında endişe yaratmıştı. Ayrıca, eklenen kumun deniz tabanında yaşayan solucan, salyangoz ve diğer canlıların üzerini örterek onları boğma riski üzerinde durulmuştu.

2022 yılında Vesta, New York'un Long Island bölgesindeki bir plaja, kıyı erozyonunu önlemek için eklenen 13.500 ton normal kumun üzerine 650 ton olivin kumu yerleştirdi. Gelgitler ve dalgalar aracılığıyla denize karışan bu minerallerin etkisini ölçmek için araştırmacılar, kıyıdan 160 metre açığa kadar olan bölgelerden uygulama öncesi ve sonrası sediment örnekleri toplayarak ekosistemi inceledi.