Uzayda eşi benzeri görülmemiş an: Kuyruklu yıldızın dönüş yönü değişti!

Astronomlar, küçük bir kuyruklu yıldızın dönme yönünde ilk kez bir değişiklik olduğuna dair kanıt buldular. Bu tür bir yön değiştirme, gök cisimleri üzerinde çok nadir gözlemlenen bir davranıştır. Yapılan bu keşifler, kuyruklu yıldızların iç yapısı hakkında önemli bilgiler sağlayarak, hatta erken Güneş Sistemi'nin kimyasal bileşimi hakkında ipuçları verebilir.

Bahsi geçen kuyruklu yıldız 41P/Tuttle-Giacobini-Kresák, yani kısaca 41P olarak biliniyor ve çapı yaklaşık 1 kilometre civarında ölçülüyor. Bu kuyruklu yıldız, Güneş etrafında bir tam turu yaklaşık 5.4 yıl kadar sürmektedir. Yörüngesi Dünya'ya nispeten yakın geçtiğinde gözlemlenebilmesi nedeniyle, en son 2017 yılında görülmüştü.

Gözlemler, bu kuyruklu yıldızın dönüş hızında zamanla dramatik değişimler yaşadığını gösteriyor. 2017 Mart ayında yaklaşık 20 saatte bir tam dönüş yaparken, iki ay sonraki gözlemlerde bu hız 46 ila 60 saate kadar yavaşlamıştı. Ancak, California Üniversitesi, Los Angeles'taki David Jewitt'in 2017 Aralık ayında Hubble Uzay Teleskobu ile çektiği verileri yeniden analiz etmesiyle, kuyruklu yıldızın tekrar hızlandığı tespit edildi.

En basit açıklama, kuyruklu yıldızın dönme hızının sıfıra kadar yavaşlaması ve ardından ters yönde dönmeye başlamasıdır. Bu ters yönlü dönüşün, kuyruklu yıldız yüzeyindeki buzların güneş ışığı etkisiyle gaz halinde süblime olması ve bu gazın bir jet gibi karşı yöne doğru itici etki yapmasıyla tetiklenmiş olabileceği düşünülüyor. Washington Üniversitesi'nden Dmitrii Vavilov, bunun "bir gök cismi için tespit edilen ilk hızlı dönüş yönü değişikliği" olduğunu belirtiyor.

Bu tür önemli değişimlerin genellikle onlarca yıl veya yüzyıllar gerektirmesine rağmen, 41P'nin durumu dikkat çekici bulunuyor. Alabama'daki Auburn Üniversitesi'nden John Noonan, kuyruklu yıldızın stres nedeniyle parçalanma ihtimalinin yüksek olduğunu ve bu durumun erken dönemdeki bir kuyruklu yıldızın iç yapısını gözlemlemek için eşsiz bir fırsat yaratabileceğini ifade etti. Bu çalışma, Güneş Sistemi'nin erken kimyasal bileşimi hakkında paha biçilmez bilgiler sunabilir.