Tütün Bitkisi Genetiği Değiştirildi: Beş Psikedelik İlaç Üretimi Mümkün mü?

Weizmann Enstitüsü Bilim’deki bilim insanları, tütün bitkilerini normalde mantarlarda, diğer bitkilerde ve hayvanlarda bulunan beş güçlü psikedelik bileşiği tek bir mahsulde üretmesi için genetik olarak modifiye etmiş durumda. Bu yeni yöntemle ilaç üretmenin, mevcut süreçlere göre hem daha basit hem de daha sürdürülebilir olacağı öne sürülüyor. Uzmanlar, bu gelişmenin hem terapötik amaçlı araştırmalar hem de gelecekteki ilaçların üretimi açısından büyük kolaylık sağlayacağını belirtiyor.

Asaph Aharoni ve meslektaşları, bu modifikasyonu agroinfiltration adı verilen bir teknik kullanarak gerçekleştirmişler. Bu teknik, bir bakteri aracılığıyla diğer organizmalardan alınan genleri bitkiye aktarmayı içeriyor. Bu yolla modifiye edilen bitki, ilgili genler tarafından kodlanan proteinleri üretebiliyor ancak bu DNA, bitkinin kendi genomuna kalıcı olarak entegre olmuyor, bu da etkisinin geçici olmasına neden oluyor.

Araştırmacılar, dokuz farklı gen ekleyerek bitkilerin, mantarlarda bulunan psilosin ve psilosibin başta olmak üzere çeşitli bileşikler üretebildiğini keşfettiler. Ayrıca bu süreçle farklı bitkilerden DMT yanı sıra, Colorado nehir kurbağında (Incilius alvarius) salgılandığı bilinen bufotenin ve 5-metoksi-DMT bileşiklerini de elde ettiler. Aharoni, bu tür bileşiklerin doğal kaynaklardan hasat edilmesinin, habitat kaybı ve aşırı kullanım nedeniyle tehlike altındaki popülasyonlar için risk oluşturduğunu vurguluyor.

Bu tür bir "farming" (ilaç tarımı) konsepti yeni değil; ABD'de 2012 yılından beri bitki kaynaklı protein ilaçları onaylanmış durumda ve daha önce 2002'de mısır, farmasötik bir protein üretmek üzere modifiye edilmişti. Öte yandan, 2022 yılında başka bir araştırma ekibi tütün bitkilerini kullanarak kokain sentezlemiş ve bir miligram kurutulmuş yapraktan yaklaşık 400 nanogram kokain elde edebildiklerini bulmuşlardı.

Bu çalışmalar, psikedelik bileşiklerin tıbbi kullanım alanlarının giderek daha fazla anlaşılmasıyla bir araya geliyor. Nottingham Üniversitesi'nden Rupert Fray, genel anksiyete bozukluğu olan kişilerin yaklaşık %25'inin antidepresanlarla yanıt vermediğini belirterek, bu alanda büyük potansiyel olduğunu ifade ediyor. Bu nedenle, bu tür bitkilerin sera ortamlarında "yeşil fabrikalar" gibi kullanılması, hem teknik bir başarı hem de bilimsel bir kanıt değeri taşıyor.