Şişmanlığı tersine çeviren doğal hormon keşfedildi: FGF21 ne işe yarıyor?

Bilim insanları, obeziteyi tersine çevirebilen doğal bir hormon keşfetti. Oklahoma Üniversitesi'nden araştırmacılar, FGF21 adı verilen bu hormonun, metabolizma ile bağlantılı yeni bir beyin devresini aktive ederek farelerde obeziteyi geri döndürebildiğini ortaya koydu. Bu keşif, özellikle Ozempic ve Wegovy gibi GLP-1 ilaçlarının hedef aldığı hipotalamus bölgesinden farklı bir mekanizma ile çalıştığı için büyük bir dikkat çekti. Elde edilen bu bilgiler, hem kilo verme hem de karaciğer yağlanması gibi hastalıklar için daha hedefe yönelik tedavilerin önünü açabilir.

Bu yeni bulguya göre, vücudun enerji yakımını artırarak kilo vermeyi destekleyen FGF21 hormonu, mevcut GLP-1 ilaçlarına güçlü bir alternatif olma potansiyeli taşıyor. Araştırmacılar, hormonun vücut üzerindeki etkisini anlamak için büyük çaba sarf etti ve bu etkinin beyin kaynaklı olduğunu belirlediler. Bu bulgular, Cell Reports dergisinde yayımlanmış olup, FGF21'in potansiyel bir tedavi hedefi olduğunu gösteriyor.

Önde gelen araştırmacı Matthew Potthoff ve ekibi, hormonun etkisinin, beynin alt arka kısmında yer alan hindbrain bölgesinden sinyal göndererek gerçekleştiğini tespit ettiler. Potthoff, daha önceki çalışmalarında FGF21'in karaciğere değil, doğrudan beyne sinyal verdiğini keşfetmişlerdi. Bu beklenmedik keşif, sinyalin hipotalamus yerine, GLP-1 analoglarının etki ettiği düşünülen hindbrain bölgesine yapıldığını ortaya koyarak bilim camiasını şaşırttı.

FGF21'in metabolizma üzerindeki etkisini sağlayan bu beyin devresi, özellikle Nucleus of the Solitary Tract (NTS) ve Area Postrema (AP) olmak üzere iki bölge aracılığıyla etkileşime giriyor. Bu bölgeler daha sonra parabrachial nucleus adı verilen başka bir beyin yapısıyla iletişim kurarak sinyal zincirini tamamlıyor. Potthoff, bu spesifik devreyi belirlemenin, gastrointestinal sorunlar ve kemik kaybı gibi yan etkileri azaltarak daha hedefli tedavilerin geliştirilmesine yardımcı olacağını vurguladı.

Bu çalışma, FGF21'in yalnızca iştah baskılamak yerine, vücudun metabolik aktivitesini artırarak enerji yakımını tetiklediğini gösteriyor. Potthoff ve ekibi, bu araştırmanın hem obezite hem de MASH (metabolik disfonksiyon ilişkili steatohepatit) için yeni tedavi yolları açacağına inanıyor. Ancak araştırmacılar, bu devrenin MASH'i tersine çevirme yeteneğini de düzenleyip düzenlemediğini görmek için ek çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.