Mars'ta Okyanus İzleri: Kaotik Vadi Büyük Sırrı Açığa Çıkarıyor

Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Mars Express görevi, Kızıl Gezegen'in ekvator bölgesinde yer alan ve geçmişteki su ile volkanik faaliyetlerin izlerini taşıyan devasa Shalbatana Vallis vadisine ışık tutuyor. Yaklaşık 1.300 kilometre uzunluğundaki bu devasa kanal, Mars'ın bir zamanlar günümüzden çok daha sıcak ve ıslak bir dünyaya sahip olduğu teorisini güçlendiriyor.

Uzay aracındaki Yüksek Çözünürlüklü Stereo Kamera (HRSC) tarafından yakalanan son görüntüler, vadinin kuzey kesimindeki karmaşık yapıları gözler önüne seriyor. Xanthe Terra yüksek bölgelerinden başlayıp Chryse Planitia'nın düzlüklerine kadar uzanan bu bölge; antik sel izleri, çökmüş "kaotik arazi" oluşumları, lavlarla düzleşmiş ovalar ve volkanik küllerle dolu bir yapı sergiliyor.

Bilim insanları, Shalbatana Vallis'in yaklaşık 3,5 milyar yıl önce, yer altı sularının yüzeye şiddetli bir şekilde püskürmesi sonucu oluştuğunu öngörüyor. Bu devasa sellerin yarattığı yıkıcı güç, derin ve kıvrımlı kanallar açarak bugünkü manzarayı şekillendirdi. Güncel topografik veriler, ana vadinin yaklaşık 10 kilometre genişliğinde ve 500 metre derinliğinde olduğunu gösterse de, araştırmacılar milyarlarca yıl boyunca biriken tortular nedeniyle vadinin başlangıçta çok daha derin olduğunu belirtiyor.

Bölgedeki 3D perspektif görüntülerde dikkat çeken mavi-siyah lekelerin, Mars rüzgarlarıyla taşınmış volkanik küller olduğu düşünülüyor. Güneydeki kraterli yüksek bölgeler ile kuzeydeki düz alçak bölgeler arasındaki geçiş noktasında yer alan Shalbatana Vallis, Mars'ta bir zamanlar geniş okyanusların ve aktif bir hidrolojik döngünün varlığına dair en kritik kanıtlardan biri olarak değerlendiriliyor.