Kretase Kitlesel Yok Oluşunda Mantar Patlaması: İki Kez Zirve Yaptılar

Johns Hopkins Üniversitesi'nden mikrobiyologlar, Colorado'daki Denver Havzası'ndan alınan 66 milyon yıllık kayaç örneklerini inceleyerek, dinozorların yok oluşuna neden olan asteroit çarpmasının dünya genelinde devasa bir mantar istilasını tetiklediğini kanıtladı. Araştırmacılar, bu sürecin yanı sıra çarpma öncesinde gerçekleşen ve daha önce bilinmeyen ikinci bir ekolojik krizin izlerine de rastladı.

Kretase döneminin sonundaki kitlesel yok oluş, hem Chicxulub asteroit çarpması hem de Deccan Traps volkanik patlamalarıyla karakterize ediliyor. Araştırmacılar Rosanna Baker ve Arturo Casadevall, jeolojik örneklerdeki mantar artışının büyük ekosistem bozulmalarının habercisi olduğunu belirtti. Daha önce sadece Yeni Zelanda'da rapor edilen bu küresel mantar patlaması, Kuzey Amerika'dan alınan örneklerle ilk kez doğrudan doğrulanmış oldu.

Colorado'daki paleontolojik alanlardan alınan örneklerin analizi, asteroit çarpmasına denk gelen katmanlarda bitki kaynaklı mikrofosillere oranla mantar mikrofosillerinin belirgin bir şekilde arttığını gösterdi. Bu bulgu, Kretase döneminin sadece büyük bir çarpışmayla değil, aynı zamanda küresel bir mantar istilasıyla sona erdiği teorisini güçlendirdi.

Çalışmanın en şaşırtıcı sonuçlarından biri, asteroit çarpmasından yaklaşık 10 bin ila 30 bin yıl önce gerçekleşen, daha uzun süreli bir başka mantar hakimiyet döneminin tespit edilmesi oldu. Bilim insanları, bu dönemin günümüz Batı Hindistan'ındaki yoğun volkanik faaliyetlerin ardından gelen düşük sıcaklık evresiyle örtüştüğünü belirledi. Araştırmacılara göre, Asya'daki bu volkanizma dünya genelindeki ekosistemleri stres altına sokarak, asteroit çarpmasıyla gelecek "son darbe"ye karşı savunmasız hale getirdi.

Analizler ayrıca, asteroit olayından yaklaşık 10 bin yıl sonra, Erken Paleosen döneminde nedeni henüz belirlenemeyen yaklaşık 2 bin yıllık bir başka mantar artış dönemini daha ortaya çıkardı. Profesör Casadevall, mantarların çevresel felaketler sırasında hızla gelişen yaşam formları olduğunu vurguladı.

Kuzey Dakota'dan alınan örneklerde çarpma anına ait bir mantar artışı görülmemesine rağmen, araştırmacılar bunun kayaç yapısındaki farklılıklardan kaynaklanabileceğini öne sürdü. Buna rağmen Kuzey Dakota örnekleri, asteroit öncesindeki on binlerce yıllık döneme ve çarpma sonrası Erken Paleosen bulgularına dair verileri destekledi.