İskoçya'da Stonehenge'den Daha Eski Gizemli Yapay Ada Keşfedildi

Southampton Üniversitesi'nden arkeologlar, İskoçya'nın Lewis Adası'ndaki Loch Bhorgastail gölünde, Stonehenge'den bile daha eski olduğu tespit edilen yapay bir ada (crannog) keşfetti. Sığ su 3D görüntüleme tekniği olan stereofotogrammetri kullanılarak haritalandırılan yapı, suyun altındaki ve üstündeki kısımları tek bir bütün olarak ortaya koyarak geleneksel yöntemlerle elde edilemeyen detaylı bir görünüm sundu.

Reading Üniversitesi ile ortaklaşa yürütülen çalışmalarda, taşlarla kaplı bir ada görünümündeki yapının altında devasa bir ahşap platform olduğu belirlendi. Yapılan kazılar sonucunda, taş tabakanın altında kereste ve çalı katmanları tespit edilirken, çevredeki sularda Neolitik döneme ait yüzlerce çömlek parçasına rastlandı.

Southampton Üniversitesi'nden Dr. Stephanie Blankshein, crannogların genellikle Demir Çağı ve sonrası dönemlere ait olduğu düşünülse de, bu keşfin bazı yapay adaların M.Ö. 3800 ile 3300 yılları arasındaki Neolitik dönemde inşa edildiğini kanıtladığını belirtti. İskoç göllerinde keşfedilmeyi bekleyen yüzlerce benzer yapının bulunduğu vurgulandı.

Radyokarbon tarihleme ve ileri ölçüm teknikleri sonucunda, yapının yaklaşık 5.000 yıl önce 23 metre genişliğinde dairesel bir ahşap platform olarak inşa edildiği anlaşıldı. Zamanla gelişen yapıya, Orta Tunç Çağı'nda yeni çalı ve taş katmanları eklenmiş, Demir Çağı'nda ise üçüncü bir aktivite evresi yaşanmıştır. Ayrıca, adayı kıyıya bağlayan su altı taş yolunun varlığı da tespit edildi.

Bulunan Neolitik çömlek parçaları ve içinde gıda kalıntıları barındıran kaplar, bölgenin Tunç Çağı'ndan çok önce yerleşim alanı olarak kullanıldığını gösteriyor. Uzmanlar, bu yapıların inşası için gereken iş gücü ve kaynakların, dönemin toplumlarının karmaşık bir organizasyon yapısına sahip olduğunu ve bu bölgelerin yüksek öneme sahip olduğunu kanıtladığını ifade ediyor.