İklim krizi için yeşil çözüm yalan mı? Uzmanlar şaşırttı.

İklim değişikliğine karşı yeşil çözümün beklenen gibi gerçekleşmediği, hatta bu durumun iyi olduğu yönünde çarpıcı bir analiz var. Atmosferden karbondioksiti, biyokütle yakılarak çıkan karbonu yakalayarak uzaklaştırmak gezegeni kurtaracak gibi görünüyor; ancak bu iddia edilen ana proje, beklenen ölçekte asla hayata geçemeyecek gibi duruyor. Bu sistemin adı BECCS (Biyokütle Enerjisi ile Karbon Yakalama ve Depolama) ve maalesef beklenen başarıyı yakalayamıyor.

BECCS fikri, başlangıçta 2001 yılında İsveç'teki araştırmacılar tarafından kağıt fabrikalarının karbon kredisi kazanabileceği düşüncesiyle ortaya atılmıştı. 2005'te ise bazı iklim modelleyiciler, küresel sıcaklıkların 1,5°C'yi aşmasının ardından düşüş senaryolarını haklı çıkarmak için bu tamamen teorik fikri kullanmışlar. 2014'te ise Küresel İklim Değişikliği Konferansı'nın (IPCC) beşinci raporunda, BECCS ile devasa miktarda karbon uzaklaştırılabileceği varsayılarak bu teknoloji, sanki dünyanın kurtarıcı "resmi çözümü"ymüş gibi sunulmuştu.

Bu konunun en somut örneği, İngiltere'deki Drax enerji şirketiydi; 2015 yılında bu dev kömür santralinin odun peletleri yakarak çalıştırılacağı ve çıkan CO2'nin yakalanıp depolanacağı duyurulmuştu. Ancak on yıl sonra, Politico'nun da bildirdiği gibi, şirket bu planları rafa kaldırmak zorunda kaldı. Bu durum, dünyanın öne çıkan BECCS projesinin ya ölü ya da yoğun bakımda olduğu anlamına geliyor. Uzmanlar, bu teknolojinin beklenen ölçekte ilerlemesinin önündeki en büyük engelin, gereken devasa sübvansiyonlar olduğunu belirtiyor.

Bir başka kritik sorun ise, biyokütle yakmanın doğası gereği enerji yoğun olması ve verimlilik kayıplarıdır. Odun yakmak, gaz yakmaktan birim enerji başına iki kat fazla karbon salınımına neden oluyor ve ayrıca karbon yakalama işlemi başlı başına çok fazla enerji gerektiriyor. Bu durum, santrallerin sadece karbon yakalama sürecini çalıştırmak için ekstra odun yakması gerektiği anlamına geliyor ki bu da yakalanabilecek CO2 miktarını düşürüyor. Ayrıca, fosil yakıtları yakmaya devam edersek, güvenli karbon depolama alanlarının 200 yıl içinde tükenme riski bulunuyor.

Bu karmaşık sistemin bilimsel bir modelle incelenmesi, BECCS'in atmosferden CO2 temizlemesi için 150 yıla kadar sürebileceğini gösteriyor. Dahası, bu süreç ilk birkaç on yıl için doğal gaz yakmaktan daha kötü bir karbon emisyon profiline sahip olabileceği ve elektrik maliyetlerini üç katına çıkarabileceği öngörülüyor. Bu nedenle, uzmanlar mevcut odak noktasının CO2 seviyelerinin daha fazla yükselmesini durdurmak olması gerektiğini, mümkün olduğunca rüzgar ve güneş enerjisine geçişin hızlandırılması gerektiğini vurguluyorlar.