Genç Araştırmacıdan Yaşlanmaya Karşı Devrim Niteliğinde Buluş

Mayo Clinic'te görev yapan lisansüstü öğrencileri arasında gerçekleşen sıradan bir sohbet, yaşlanma araştırmalarında çığır açan bir keşfe yol açtı. Araştırmacılar, "zombi hücreler" olarak bilinen ve yaşlanma, kanser ile nörodejeneratif hastalıklarla doğrudan bağlantılı olan senesans hücrelerini seçici bir şekilde hedefleyebilen "aptamer" adlı sentetik DNA moleküllerini keşfettiler.

Yaşlanma ve hastalık araştırmalarının önündeki en büyük engellerden biri, senesans hücrelerin takibini yapabilmekti. Bölünmeyi durduran ancak normal şekilde ölmeyi reddeden bu zombi hücreler, zamanla vücutta birikerek Alzheimer ve kanser gibi ciddi sağlık sorunlarını tetikleyebiliyor. Ancak bilim insanları, bu zararlı hücreleri canlı dokular içindeki sağlıklı hücrelerden ayırt etmekte uzun süredir zorluk çekiyordu.

Aging Cell dergisinde yayımlanan çalışmaya göre Mayo Clinic ekibi, bu sorunu aşmak için aptamerleri kullanan yeni bir strateji geliştirdi. Sentetik DNA'dan oluşan ve karmaşık üç boyutlu şekiller alabilen aptamerler, hücre yüzeyindeki belirli proteinlere bağlanma özelliğine sahip. Fare hücreleri üzerinde yapılan deneylerde, 100 trilyondan fazla rastgele DNA dizisi taranarak senesans hücrelerle ilişkili proteinlere bağlanabilen nadir aptamerler tespit edildi. Bu moleküller, zombi hücreleri etkili bir şekilde işaretleyerek görünür hale getirdi.

Çalışmanın yürütücülerinden biyokimyacı ve moleküler biyolog Dr. Jim Maher, III, bu yaklaşımın aptamerlerin sağlıklı hücreler ile senesans hücreleri arasındaki farkı belirlemede kullanılabileceğini kanıtladığını belirtti. Maher, bu çalışmanın ilk adım olduğunu ancak elde edilen sonuçların gelecekte insan hücreleri üzerinde de uygulanabileceğini vurguladı.

Bu önemli keşif, kampüs içindeki iki farklı araştırma alanının tesadüfen kesişmesiyle ortaya çıktı. Beyin kanseri ve nörodejeneratif hastalıklar üzerinde aptamerler ile çalışan Dr. Keenan Pearson ile yaşlanma ve senesans hücreleri üzerine uzmanlaşan Dr. Sarah Jachim arasındaki fikir alışverişi, projenin temelini oluşturdu. Bu disiplinler arası iş birliği, tıp dünyasında zombi hücrelerin tespitinde yeni bir dönemin kapılarını aralamış oldu.