Dünyanın En Eski Kaya Sanatı: 67 Bin Yıllık Keşif Tartışma Yarattı

Dünyanın en eski kaya sanatlarının 67.800 yıl öncesine dayandığına dair iddialar, bilim dünyasında yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Prehistorik sanatın zaman çizelgesini yeniden yazan tarihlendirme yöntemlerinin, mağara resimlerinin yaşını olduğundan daha büyük gösteriyor olabileceği öne sürülüyor.

Son yıllarda araştırmacılar, tarih öncesi kaya sanatları için giderek daha eski tarihler yayınlamaya başladı. Bu çalışmalar arasında özellikle Endonezya'da bulunan 51.000 yıllık bir siğilli domuz resmi ve 67.800 yaşındaki bir el şablonu dikkat çekiyordu. Bu tarihler, uranyumun toryuma radyoaktif bozunmasını ölçen "uranyum-toryum (U-Th)" yöntemiyle belirlenmişti.

Ancak Fransa'daki Prehistorik Sanat Araştırma ve Çalışmaları Merkezi'nden Georges Sauvet, bu yöntemin geçerliliğini sorguluyor. "AOJ of Histoarchaeology and Anthropological Exploration" dergisinde yayınlanan bir makalede Sauvet, araştırmacıların "en eski kaya sanatını bulma yarışı" içinde olduklarını ve bu durumun dikkatsizliğe yol açtığını savundu. Sauvet'ye göre, bu hatalı tarihlendirmeler erken Homo sapiens ve Neandertaller gibi insan akrabalarının zihinsel kapasitelerine dair anlayışımızı çarpıtabilir.

U-Th tarihlendirme yönteminin tek başına kabul edilemez olduğunu belirten Sauvet, doğruluğu sağlamak için farklı tarihlendirme yöntemleriyle çapraz kontrol yapılmasının zorunlu olduğunu vurguluyor.

Söz konusu yöntem, kireçtaşının aşınmasıyla mağaralara sızan suyun kalsit tabakaları oluşturması prensibine dayanıyor. Kalsit oluşurken suyla çözünmüş küçük miktarlarda uranyumu hapsediyor ve zamanla uranyum-234, toryum-230'a dönüşüyor. Uranyum-234'ün yarısının toryuma dönüşmesi yaklaşık 245.629 yıl sürdüğü için, bu iki izotop arasındaki oran üzerinden kalsit tabakasının yaşı hesaplanıyor. Ancak uzmanlar, sistemden madde eklenmesi veya eksilmesi durumunda bu hesaplamaların yanıltıcı olabileceği konusunda uyarıyor.