Bilim İnsanları Çözdü: Sadece Dişilerden Oluşan Balık Türü Kendini Nasıl Klonluyor?

Meksika ve Teksas'taki nehir, göl ve bataklıklarda yaşayan Amazon molly balığı (Poecilia formosa), doğanın en şaşırtıcı fenomenlerinden birini sergiliyor. Bu türün popülasyonlarının büyük bir kısmı tamamen dişilerden oluşuyor ve kendilerini klonlayarak çoğalıyorlar.

İlk kez 1932 yılında keşfedilen Amazon molly, kendini klonlayarak tamamen dişi popülasyonlar oluşturabilen ilk omurgalı canlı olarak kayıtlara geçmişti. Bilim dünyasında uzun süredir gizemini koruyan bu durumun nasıl ve neden gerçekleştiğine dair yeni bir genetik araştırma, önemli ipuçları sundu.

Doğada cinsiyet oranları türden türe büyük farklılıklar gösterebiliyor. Örneğin, yavruların bakımıyla erkeklerin ilgilendiği Kentish plover kuşlarında dişi oranı %14'e kadar düşerken, cinsiyetin sıcaklıkla belirlendiği deniz kaplumbağalarında bu oran %75'in üzerine çıkabiliyor. Ancak Amazon molly'nin durumu, %100 dişi popülasyonlarla bu dengeleri tamamen altüst ediyor.

Hayvan türlerinin çoğu, sperm ve yumurtanın birleşimiyle gerçekleşen eşeyli üreme yöntemini kullanır. "Rekombinasyon" adı verilen bu süreç, anne ve babadan gelen genetik materyalin rastgele karıştırılmasını sağlayarak yavrularda genetik çeşitlilik yaratır. Bu çeşitlilik, çevresel değişimlere karşı türün hayatta kalma şansını artırır.

Buna karşılık Amazon molly, genetik materyalin karışmadığı eşeysiz üreme yöntemiyle çoğalıyor. Bu durum genetik çeşitliliği ciddi oranda azaltarak popülasyonu yok olma riskine karşı daha savunmasız hale getiriyor; zira bir birey belirli bir hastalığa karşı hassassa, tüm popülasyon aynı riskle karşı karşıya kalıyor.