59 Bin Yıllık Neanderthal Dişinde Cerrahi Müdahale İzleri Bulundu

Modern diş hekimliğinin çok öncesinde, Neandertallerin ağrıyla başa çıkma ve enfeksiyonları tedavi etme konusunda şaşırtıcı bir bilgi birikimine sahip oldukları ortaya çıktı. Sibirya'daki Chagyrskaya Mağarası'nda bulunan 59 bin yıllık bir azı dişi, soyu tükenmiş bu yakın akrabalarımızın, enfekte olmuş bir dişi keskin taş aletler kullanarak bilinçli bir şekilde deldiğini gösteriyor. Bu bulgu, tarihin bilinen en eski diş tedavisi örneği olarak kayıtlara geçti.

Rusya Bilimler Akademisi'ne bağlı Peter the Great Antropoloji ve Etnografi Müzesi'nden Alisa Zubova ve ekibi tarafından PLOS One dergisinde yayımlanan çalışma, Neandertallerin hayatta kalma becerilerinin beklenenden çok daha gelişmiş olduğunu kanıtlıyor. Daha önceki araştırmalar, Neandertallerin diş temizliği için kürdan kullandıklarını ve tıbbi bitkilerden faydalandıklarını göstermişti; ancak bir hastalığı teşhis edip fiziksel müdahalede bulunup bulunmadıkları şimdiye kadar belirsizliğini koruyordu.

Araştırmacılar, 59 bin yıllık dişin merkezinde pulpa boşluğuna kadar ulaşan derin bir açıklık tespit etti. Bu deliğin nasıl oluştuğunu anlamak için modern insan dişleri üzerinde deneyler yapan ekip, mağarada bulunan taş aletlere benzer uçlarla yapılan delme işleminin, fosil dişle aynı şekle ve mikroskobik kanal desenlerine sahip olduğunu kanıtladı. Ayrıca söz konusu dişin yan kısımlarında kürdan kullanımına dair izler ve Neandertaller arasında nadir görülen bir çürük lezyonu belirlendi.

Uygulanan işlemin oldukça ağrılı olduğu tahmin edilse de, enfekte olmuş dokuların temizlenmesinin uzun vadeli ağrıyı azalttığı düşünülüyor. Bu durum, Neandertallerin ağrının kaynağını tespit edebildiklerini, bir tedavi yöntemi belirleyebildiklerini ve gelecekteki daha büyük bir rahatsızlığı önlemek adına kısa süreli acıya katlanabileceklerini gösteriyor.

Homo sapiens dışında ilk kez gözlemlenen bu davranış, bilinen en eski diş tedavisi örneğinden yaklaşık 40 bin yıl daha eskiye dayanıyor. Araştırmacılar, diş üzerindeki aşınmaların birey hayattayken gerçekleştiğini, yani tedaviden sonra dişin kullanılmaya devam edildiğini belirterek, bu müdahalenin başarılı bir tedavi olduğunu vurguluyor.