14 Bin Yıllık Köpek Kalıntıları, Evcil Hayvanlarımızın Genetik Tarihini Yeniden Yazıyor

Tarih öncesi dönemlerden kalma köpek iskeletleri, evcilleştirilmiş köpeklerin genetik tarihini yeniden yazıyor gibi görünüyor. Türkiye ve Birleşik Krallık'ta bulunan 14.000 yılı aşkın geçmişe ait köpek kalıntıları, avcı-toplayıcı grupların Avrupa genelinde bu hayvanları yaydığını gösteriyor. Özellikle Türkiye'deki Pınarbaşı'ndan elde edilen kanıtlar, avcı-toplayıcıların köpeklere yaklaşık 15.800 yıl önce baktığını kanıtlıyor.

Bu alandaki en eski kalıntıların köpekten geldiği teyit edilmiş olması büyük bir gelişme niteliği taşıyor. Yaklaşık 15.800 yıl öncesine tarihlenen bu en erken örnekler, köpeğin varlığına dair en doğrudan kanıtları yaklaşık 5000 yıl daha geriye itiyor. Oxford Üniversitesi'nden Lachie Scarsbrook ve ekibi, Avrupa'daki çeşitli arkeolojik alanlardan elde edilen erken dönem köpek benzeri kalıntıların genomlarını inceledi.

Ekip ayrıca, Birleşik Krallık'taki Somerset'te bulunan Gough'un mağarasından gelen ve yaklaşık 14.300 yıl öncesine tarihlenen bir köpeğe ait kalıntıları da genetik olarak doğruladı. Bu iki köpeğin genetik yapısının bu kadar benzer olması, başlangıçta kafa karışıklığı yarattı çünkü bu kalıntılar binlerce kilometre uzakta, yani Gough'un mağarasındaki Magdalenian kültür ve Pınarbaşı'daki Hitit öncesi avcı-toplayıcılar gibi farklı insan popülasyonlarıyla ilişkilendirilmişti.

Analizler, bu iki Paleolitik köpeğin, 18.500 ile 14.000 yıl arasında kıta genelinde yayılan bir popülasyona ait olduğunu ortaya çıkardı. Scarsbrook, köpeklerin tek başlarına Avrupa'yı dolaştığını düşünmediklerini belirterek, bu hayvanları yanlarında getiren üçüncü bir grup olan Epigravettian kültürünün rolüne dikkat çekti. Bu insanlar, İtalyan Yarımadası'ndan kuzeye doğru ve daha sonra Güneydoğu'ya, yani Türkiye'ye yayılıyorlardı.

Bu dönemdeki etkileşimler, avcı-toplayıcı gruplar için avlanmada yeni yöntemler, mağarayı güvende tutma imkanı ve soğuk gecelerde sıcak tutacak canlı bir yatak anlamına gelmiş olabilir. Ayrıca, Pınarbaşı'daki kalıntılar, insanların köpeklerine balık yedirildiğine dair ipuçları veriyor ve hem insanlar hem de köpekler aynı şekilde gömülmüş. Bu durum, o dönem insanlarının hayvanlara adeta sembolik bir saygı gösterdiğini düşündürüyor.