Yaygın İlaçlar Bağırsak Florasını Yıllarca Değiştirebilir!

Tartu Üniversitesi Genomik Enstitüsü tarafından yürütülen kapsamlı bir araştırma, kullanılan reçeteli ilaçların bağırsak mikrobiyomu üzerinde yıllar boyunca sürebilen kalıcı izler bıraktığını ortaya koydu. Sindirim, bağışıklık ve metabolizma üzerinde kritik rol oynayan mikrobiyomun, tedavi sona erdikten uzun süre sonra bile geçmiş ilaç kullanımlarını bir "kayıt defteri" gibi sakladığı belirlendi.

Estonya Biyobankası'nın bir parçası olan Estonya Mikrobiyom kohortundan 2.509 katılımcının dışkı örneklerini ve reçete kayıtlarını inceleyen araştırmacılar, mevcut mikrobiyal yapı ile geçmiş ilaç kullanımı arasındaki ilişkiyi analiz etti. Çalışma, mikrobiyom araştırmalarında yaygın olan "sadece güncel ilaçların dikkate alınması gerektiği" varsayımını temelden sarsıyor.

İncelenen 186 ilaçtan 167'sinin mikrobiyomda farklılıklara yol açtığı tespit edilirken, 78 ilacın etkilerinin uzun vadeli olduğu gözlemlendi. Bazı ilaçların bıraktığı mikrobiyal izlerin, son kullanımın üzerinden üç yıldan fazla zaman geçmesine rağmen hala tespit edilebildiği görüldü.

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, kalıcı etkilerin sadece antibiyotiklerle sınırlı olmaması. Antidepresanlar, beta blokerler, proton pompası inhibitörleri, glukokortikoidler, biguanidler ve anksiyete veya uykusuzluk tedavisinde kullanılan benzodiazepinlerin de bağırsak florasında uzun süreli değişimlere neden olduğu kanıtlandı.

Çalışmanın başyazarı Dr. Oliver Aasmets, çoğu mikrobiyom çalışmasının yalnızca güncel ilaçları değerlendirdiğini ancak geçmiş ilaç kullanımının, bireysel mikrobiyom farklılıklarını açıklayan şaşırtıcı derecede güçlü bir faktör olduğunu vurguladı.

Ayrıca, ilaçların tekrarlı kullanımının kümülatif bir etki yarattığı belirlendi. Özellikle beta blokerler, benzodiazepinler ve glukokortikoidler gibi ilaçlarda, son beş yıldaki reçete sayısının artmasıyla mikrobiyom üzerindeki sinyallerin daha belirgin hale geldiği saptandı. Özellikle benzodiazepinlerin bağırsak mikrobiyomu üzerindeki etkisinin, geniş spektrumlu antibiyotiklerle kıyaslanabilecek düzeyde olduğu ve yıllar sonra bile tespit edilebildiği kaydedildi.