Webb Teleskobu, Uzak Gezegende Metan Gazı Tespit Etti

NASA, ESA ve CSA tarafından ortaklaşa yürütülen James Webb Uzay Teleskobu'nun NIRSpec (Yakın Kızılötesi Spektrograf) cihazından elde edilen veriler, uzak bir dünyada heyecan verici keşiflere imza attı. Astronomlar, ne donmuş ne de aşırı sıcak olan, Satürn kütlesindeki TOI-199b ötegezegeninin atmosferini detaylı bir şekilde analiz etti.

Dorado takımyıldızında, bizden yaklaşık 330 ışık yılı uzaklıkta bulunan G tipi bir yıldızın yörüngesinde yer alan TOI-199 sistemi, en az iki dev gezegene ev sahipliği yapıyor. Bu sistemin iç halkasında bulunan TOI-199b, yıldızı etrafındaki turunu 105 günde tamamlıyor. Dünyanın aldığı radyasyonun 2,5 katına maruz kalan gezegenin yüzey sıcaklığının yaklaşık 79 santigrat derece olduğu hesaplanıyor. Jüpiter kütlesinin 0,17'sine ve Jüpiter yarıçapının 0,81'ine sahip olan gezegenin, hidrojen ağırlıklı bir atmosfere ve Satürn benzeri bir iç yapıya sahip olduğu belirtiliyor.

Penn State Üniversitesi'nden gökbilimci Renyu Hu ve ekibi, TOI-199b'yi atmosferik karakterizasyon için en uygun düşük sıcaklıklı dev gezegenlerden biri olarak tanımlıyor. Araştırmacılar, gezegen yıldızının önünden geçerken atmosferden süzülen ışığı analiz eden "geçiş spektroskopisi" yöntemini kullandı. NASA Jet İtki Laboratuvarı'ndan Dr. Aaron Bello-Arufe, spektrum analizleri sonucunda atmosferin, metan tarafından emilen yıldız ışığı dalga boylarını engellediğini, böylece metan varlığının kesinleştiğini açıkladı. Bu bulgu, ılıman gaz devi ötegezegenlerin metan içereceğine dair mevcut teorik modelleri doğrulamış oldu.

Webb Teleskobu'ndan gelen veriler, atmosferde metanın yanı sıra amonyak ve karbondioksit bulunduğuna dair ipuçları da sundu. Gelecekte yapılacak ek gözlemlerle bu gazların göreceli bolluğunun belirlenmesi hedefleniyor. Bu kapsamlı tablonun, gezegenlerin ve atmosferlerin nasıl oluşup evrildiğine dair modelleri geliştireceği ve hatta Dünya'nın oluşum süreçlerini anlamaya katkı sağlayacağı öngörülüyor.

Ilıman bir dev gezegen atmosferi üzerine yapılan bu ilk başarılı çalışmanın, benzer gezegenlerin incelenmesi için daha fazla kaynak ve gözlem süresi ayrılması konusunda bilim dünyasına güven verdiği belirtildi. Araştırma ekibi, TOI-199b'nin benzersiz bir örnek mi olduğu yoksa bu tür gezegenlerin genel ortak özellikler mi taşıdığını belirlemeyi amaçlıyor. Çalışmanın detayları, Astronomical Journal'ın 20 Mayıs tarihli sayısında yayımlandı.