Ucuz Artrit İlacı RSV Tedavisinde Umut Verdi

Yaygın olarak artrit ve benzeri inflamatuar durumların tedavisinde kullanılan ucuz ve erişilebilir bir ağrı kesicinin, insan solunum yollarında RSV (Respiratuar Sinsityal Virüs) miktarını önemli ölçüde azaltabildiği ortaya çıktı. Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen erken aşama bir çalışma, mevcut tedavi seçeneklerinin kısıtlı olduğu bu enfeksiyonla mücadelede yeni bir kapı aralayabilir.

RSV, özellikle bebekler ve 65 yaş üstü yetişkinler için ciddi sağlık riskleri oluşturan yaygın bir solunum yolu enfeksiyonudur. Amerika Birleşik Devletleri'nde bebeklerin hastaneye yatırılmasındaki bir numaralı neden olan bu virüs, özellikle 6 aydan küçük bebeklerde ağır seyretmekte ve ölümcül sonuçlar doğurabilmektedir. Günümüzde hamileler ve yaşlılar için onaylanmış aşılar ile çocuklar için enfeksiyonu önlemeye yardımcı antikor bazlı ilaçlar bulunsa da, kişi enfekte olduktan sonra hastalığı tedavi edecek spesifik bir antiviral ilaç henüz mevcut değildir.

Virus Research dergisinde 7 Mayıs'ta yayımlanan çalışmada, anti-inflamatuar bir ilaç olan indomethacin'in, RSV'nin insan hücrelerine sızması ve yayılması için ihtiyaç duyduğu kritik bir proteine müdahale ettiği tespit edildi. Bu bulgu, ilacın RSV enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılabileceğine dair güçlü bir ipucu verse de, uzmanlar laboratuvar sonuçlarının her zaman gerçek dünya uygulamalarına yansımayabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.

Çalışmaya dahil olmayan ancak konuyu değerlendiren Ohio'daki University Hospitals pediatrik enfeksiyon hastalıkları uzmanı Dr. Amy Edwards, laboratuvar ortamındaki davranışların gerçek yaşamla taban tabana zıt olabileceğini belirtti. Edwards, bu tür çalışmaların gelecekteki klinik deneyler için hedef belirlemede çok önemli ilk adımlar olduğunu ancak mevcut bulguların hemen klinik ortamlarda kullanım için yeterli olmadığını vurguladı.

Benzer şekilde, New York Mount Sinai South Nassau Enfeksiyon Hastalıkları Şefi Dr. Aaron Glatt da bulguların ilgi çekici olduğunu ancak kısa vadede tedavi yöntemlerini değiştirmeyeceğini ifade etti. Glatt, makalenin oldukça öncü düzeyde olduğunu ve potansiyel olarak büyük bir önem taşıdığını ancak yarından itibaren RSV hastalarının bakımında herhangi bir değişikliğe yol açmayacağını belirtti.

İndomethacin'in antiviral etkileri daha önce farklı virüsler üzerinde de gözlemlenmişti. Laboratuvar ve klinik çalışmalar; ilacın herpesvirüs, rotavirüs ve SARS ile COVID-19'a neden olan koronavirüsler üzerinde antiviral etkiler gösterdiğini ortaya koymuştu. Hatta küçük bir klinik deneyde, indomethacin kullanan COVID-19 hastalarının, asetaminofen kullananlara göre daha hızlı iyileştiği ve semptomların yarı sürede kaybolduğu görülmüştü. Ancak ilaç, bugüne kadar hiçbir enfeksiyon için resmi bir antiviral olarak onaylanmadı.

Söz konusu araştırmada bilim insanları, insan gırtlağı, bronş ve akciğer hücrelerini RSV ile enfekte ettikten sonra farklı dozlarda indomethacin uyguladılar. Sonuçlar, ilacın hücrelere zarar vermeden, oldukça düşük dozlarda bile virüsün kendini kopyalama yeteneğini tüm hücre tiplerinde azalttığını gösterdi. Dikkat çekici bir detay olarak, ilacın yalnızca virüs hücreye girdikten sonra verildiğinde etkili olduğu, virüs hücreye yapışmadan önce veya yapışma anında verildiğinde ise herhangi bir antiviral etki göstermediği belirlendi.

Araştırmacılar ayrıca, ağrı kesici olarak indomethacin ile benzer şekilde çalışan ve aynı ilaç grubunda (NSAİİ - Nonsteroidal Anti-inflamatuar İlaçlar) yer alan aspirini de test ettiler. Aspirinin RSV üzerinde hiçbir etkisinin olmaması, indomethacin'in antiviral etkisinin basit bir ağrı kesici özellikten ziyade, ilaca özgü farklı bir mekanizmadan kaynaklandığını kanıtladı.

İndomethacin, halihazırda prematüre bebeklerde, doğumdan sonra kapanması gereken bir kan damarının açık kaldığı "patent duktus arteriozus" (PDA) adlı kalp durumunun tedavisinde damar yoluyla kullanılmaktadır. Dr. Edwards, ilacın bebeklerde nispeten güvenli kullanım geçmişinin olduğunu belirtti. Dr. Glatt ise kısa süreli kullanımın genel olarak güvenli olduğunu ancak yüksek dozlarda ve uzun süreli tedavilerde böbrek sorunları ve kanlı dışkı gibi yan etkilerin riskinin bulunduğunu hatırlattı.

Sonuç olarak, indomethacin'in RSV hastalarına gerçek anlamda fayda sağlayıp sağlamayacağını belirlemek için daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Araştırmacı ekip, ilacın virüsün çoğalmasını ve yayılmasını tam olarak hangi mekanizma ile durdurduğunun anlaşılması için daha fazla çalışma yapılması gerektiğini vurguluyor.