The Download: "Steroid Olimpiyatları" ve Daha Güvenli Bir Mythos

Las Vegas'ın o meşhur kumarhane otoparklarından birine, 50 milyon dolarlık devasa bir arena dikildi. Ama burası poker masaları veya slot makineleri için değil, insan doğasını zorlayan, hatta onu yeniden tanımlamaya çalışan tuhaf bir deney için kuruldu. "Enhanced Games" adını verdikleri bu etkinlikte sporculara sadece izin verilmiyor, aynı zamanda performans artırıcı ilaçlar kullanmaları teşvik ediliyor. Bir nevi "steroid olimpiyatları" diyebiliriz. Destekçileri bunu tıbbın insanı zirveye taşıdığı, yaşlanmanın durdurulduğu bir gelecek provası olarak pazarlıyor ancak izlerken insanın aklına tek bir soru geliyor: İnsan sınırlarını kim, neye göre belirleyecek ve biz bu yarışın neresindeyiz?

Öte yandan, beyaz yakalıların uykularını kaçıran o büyük "yapay zeka işlerimizi elimizden alacak" korkusu, gerçek verilerle karşılaştığında biraz sönük kalıyor. ABD iş gücü piyasası üzerine yapılan son analizler, yapay zekaya en açık mesleklerdeki işsizlik oranlarının, aslında bu teknolojiye daha kapalı işlerden daha düşük olduğunu gösteriyor. Yani ortada büyük bir kitlesel işten çıkarma dalgası yok. İş piyasasının durumu kötü olabilir ama suçluyu hemen yapay zekaya atmak, gerçek ekonomik sorunların üzerini örtmekten başka bir işe yaramıyor.

Yapay zeka dünyasının gizemli oyuncusu Anthropic ise "Mythos" modelinin "güvenli" versiyonunu piyasaya sürdü. Şirket, modelin etrafına yeterince bariyer ördüklerini iddia etse de, bu yeni versiyonun fiyatı eski amiral gemisi sistemin iki katı. İşin ironik tarafı, Anthropic'in daha önce Mythos'u "çok tehlikeli olduğu için" yayınlayamayacaklarını söylemiş olması. Sektördeki pek çok gözlemci, bu "tehlike" söyleminin aslında bilinçli bir pazarlama stratejisi olduğunu, merak uyandırıp ardından yüksek fiyatla satış yapmayı hedeflediklerini düşünüyor.

Siyaset ve teknoloji arasındaki gerilim ise farklı cephelerde devam ediyor. Demokrat senatörler, askeri yapay zeka kullanımına kısıtlama getirmek istiyor; nihai kararın mutlaka bir insan komutanda tarafından verilmesini talep ediyorlar. Ancak uzmanlar, saniyelerin kritik olduğu bir yapay zeka savaşında "insanın karar mekanizmasında olması" durumunun sadece bir illüzyondan ibaret olduğunu savunuyor. Benzer bir direnç Seattle'da da var; şehir, veri merkezlerinin kontrolsüz büyümesine karşı bir yıl sürecek bir yasak getirdi. Amazon gibi devler bunu durdurmaya çalışsa da, veri merkezlerinin çevreye ve şehre verdiği rahatsızlık artık görmezden gelinemeyecek bir boyuta ulaştı.

Uzayda ise SpaceX, hesaplama gücünü yörüngeye taşımayı planlıyor. 2027 yılına kadar uzay tabanlı veri merkezi testlerini başlatmayı hedefleyen şirket, büyüme stratejisinin merkezine "yörüngesel bilişimi" koymuş durumda. Dünyadaki enerji ve soğutma sorunlarını aşmak için gökyüzüne çıkmak mantıklı görünebilir ancak bunu başarmak için hala aşılması gereken ciddi teknik engeller var.

Dijital dünyanın karanlık yüzünde ise kripto paralar ve casusluk hikayeleri eksik olmuyor. Trump ailesinin kripto girişimlerinden yaklaşık 2.3 milyar dolar kazandığı belirtilirken, yatırımcıların hemen hemen aynı miktarda zarar ettiği görülüyor. Yani birileri risk almadan kazanırken, diğerleri kumar masasında her şeyini bırakmış. Aynı zamanda Pekin'in, ABD ile olan teknoloji yarışında geri kalmamak için teknoloji firmalarına yönelik siber casusluk faaliyetlerini artırdığı iddia ediliyor. Bu karşılıklı silahlanma yarışı, kimsenin gerçekten kazanamayacağı bir çıkmaza doğru ilerliyor.

Hukuk dünyası ise yapay zekanın getirdiği absürtlüklerle boğuşuyor. Geçtiğimiz günlerde bir hakim, her iki tarafın avukatlarının da dilekçelerini hazırlarken yapay zeka kullandığını fark edince davayı iptal etti. Ortaya çıkan manzara şuydu: İki farklı yapay zeka aracı, birbirlerine karşı argümanlar üreterek mahkemeyi bir bot savaşına çevirmişti. Artık mahkemeler, gerçek hukukçulardan ziyade halüsinasyon gören algoritmaların yazdığı sahte davalarla dolup taşıyor.

Tüm bu teknolojik gürültünün ortasında, Cornell Üniversitesi'nden Aditya Vashistha'nın şu sözleri aslında durumu özetliyor: "Bugünkü yapay zeka teknolojileri, WEIRD toplumlar tarafından ve onlar için tasarlandı." Yani Batılı, eğitimli, endüstrileşmiş, zengin ve demokratik toplumların ihtiyaçlarına göre şekillenen bu sistemler, dünyanın geri kalanının gerçek sorunlarına cevap vermekten çok uzak. Teknoloji ilerliyor olabilir ama bu ilerleme, herkesi aynı hızla yanına alarak yürümüyor.