Süper Kütleli Kara Deliklerin Etrafında Milyonlarca Gezegen Oluşabilir

Evrenin derinliklerinde, galaksilerin merkezinde yer alan süper kütleli kara deliklerin çevresinde milyonlarca gezegenin oluşabileceği ortaya çıktı. Galaktik merkezlerdeki aktif çekirdeklerin etrafında dönen devasa toz ve gaz disklerinin, alışılmışın dışında boyutlarda ve özelliklerde kayalık dünyalara ev sahipliği yapabileceği öngörülüyor.

Saman Yolu dahil çoğu galaksinin merkezinde bulunan süper kütleli kara delikler, genellikle madde akışı olmadığı için sessiz kalıyor. Ancak başka bir galaksiyle birleşme gibi olaylar sonucunda devasa miktarlarda toz ve gazı yutmaya başladıklarında, milyonlarca yıl süren "aktif galaktik çekirdek" evresine giriyorlar.

New York Şehir Üniversitesi'nden Barry McKernan ve ekibi, bu aktif çekirdeklerin etrafındaki madde disklerini modelledi. Araştırma sonuçları, toz zerrelerinin hızla kümelenerek daha büyük nesnelere dönüştüğü bu bölgelerin, gezegen oluşumu için ideal bir ortam sunduğunu gösterdi. McKernan, bu sürecin "son derece yabancı ve alışılmadık" gezegenlerin oluşumu için yeni bir yol olduğunu belirtiyor.

Aktif galaktik çekirdeklerdeki toz yoğunluğunun, Güneş Sistemi'ni oluşturan genç yıldızların etrafındaki protoplanet disklerinden çok daha fazla olması, gezegenlerin devasa boyutlara ulaşmasına neden oluyor. Bu durum, Jüpiter boyutunda veya daha büyük, tamamen kayalık dev gezegenlerin oluşmasına yol açabiliyor. Diğer dünyalarla yaşanan sık çarpışmalar nedeniyle bu dev kayalık gezegenlerin yüzeylerinin lavlarla kaplı olduğu tahmin ediliyor.

Bazı gezegenlerin ise o kadar büyük boyutlara ulaşabileceği ve çekirdeklerinde nükleer füzyonu başlatarak "kayadan yapılmış tuhaf yıldızlara" dönüşebileceği öngörülüyor. Alternatif olarak, çevredeki gazı hızla yutan bu kütlelerin, "orta kütleli kara deliklere" dönüşme ihtimali de bulunuyor.

Onlarca ışık yılına kadar uzanabilen toz diskleri, bu sürecin muazzam bir ölçekte gerçekleştiği anlamına geliyor. Bordeaux Üniversitesi'nden Sean Raymond, kara deliklerin çevresinde yıldız ve gezegen oluşumunun bilindiğini ancak bu ölçekteki bir oluşumun daha önce incelenmediğini vurguluyor. Bu bulgular, aktif süper kütleli kara delikleri, evrendeki en verimli yeni dünya üretim merkezlerinden biri haline getiriyor.