Sibirya'da Şok Keşif: Neandertaller 60 Bin Yıl Önce Diş Hekimiydi!

Sibirya'da yaklaşık 60.000 yıl önce yaşamış bir Neandertal'e ait çürük bir dişte bulunan delik, taş bir matkapla açılmış gibi duruyor. Bu "istisnai" keşif, kasıtlı diş hekimliğinin bilinen en eski örneği olma özelliğini taşıyor.

Yaklaşık 59.000 yıllık azı dişi, Neandertallerin günümüz Rusya'sında bir kamp alanı olarak kullandığı Chagyrskaya Mağarası'nda bulundu. İlk olarak 2016'da gün ışığına çıkarılan bu Neandertal yetişkine ait alt azı dişindeki derin deliğin neyden kaynaklandığı o zamanlar net değildi. Ancak yeni deneysel kanıtlar, deliğin şiddetli çürük doku parçalarını temizlemek için kullanılan küçük bir taş matkapla yapıldığını gösteriyor. Bulgular, 13 Mayıs Çarşamba günü PLOS One dergisinde yayımlanan bir çalışmada detaylandırıldı.

Bu karmaşık prosedür, yaklaşık 400.000 ila 40.000 yıl önce yaşamış, insan türünün en yakın akrabaları olan Neandertallerin, bu ağrılı diş çürüğünün tedavi edilebileceğini idrak edecek zekaya ve işlemi başarıyla gerçekleştirecek ince motor becerilere sahip olduklarını ortaya koyuyor.

Çalışmanın ortak yazarlarından, Arizona Üniversitesi'nden antropoloji profesörü emeritus John W. Olsen, Live Science'a yaptığı açıklamada, "Bu invaziv tedavinin gerçekleşmesi ve kişinin hayatta kalması, Neandertallerin insan biyolojisi hakkında gerçekten çok sofistike bir anlayışa sahip olduklarına ve ne zaman müdahale etmeleri gerektiğini bildiklerine dair bir başka örnek olduğuna inanmama neden oluyor," dedi.

Bu tedavinin kendi kendine mi yapıldığı yoksa başka bir birey tarafından mı uygulandığı belirsizliğini koruyor. Araştırmada yer almayan, İtalya'daki Özgür Akdeniz Üniversitesi'nden insan anatomisi doçenti Gregorio Oxilia ise Live Science'a gönderdiği e-postada, "Bu durum, invaziv tıp ve cerrahinin köklerinin sadece Homo sapiens'e ait olmadığını, en yakın akrabalarımızla paylaşılan daha geniş bir mirasın parçası olduğunu gösteriyor," yorumunda bulundu.

Kendi türümüz Homo sapiens'in diş çürüğü tedavisinin bilinen en eski kanıtı, günümüz İtalya'sında yaklaşık 14.000 yıl öncesine dayanıyor. Neandertal dişindeki bu keşif, diş hekimliği uygulamalarının başlangıç tarihini önemli ölçüde geriye itiyor.