OpenAI, Anthropic'in İzinden Gidiyor: Halka Arz İçin Gizli Başvuru Yaptı

Silikon Vadisi'nde kartlar yeniden dağıtılıyor ve bu kez masadaki bahisler akılalmaz boyutlarda. ChatGPT ile dünyayı yerinden oynatan OpenAI, gizlilik prensibiyle halka arz sürecini başlattığını duyurdu. Ancak bu hamle sadece bir finansal büyüme stratejisi değil; aynı zamanda en dişli rakibi Anthropic ile girdiği amansız bir hız yarışının sonucu. İki devin aynı anda borsaya koşması, yapay zeka dünyasındaki hakimiyet mücadelesini artık kod satırlarından çıkarıp borsa ekranlarına taşıyor.

Kağıt üzerinde OpenAI, 852 milyar dolarlık devasa bir değerleme ile yürürken, perde arkasında işler pek de toz pembe değil. Şirketin son dönemde kullanıcı sayısı ve gelir hedeflerini tutturamadığı konuşuluyor. Daha da endişe verici olanı, CFO Sarah Friar'ın veri merkezleri için harcanan astronomik rakamlar karşısında duyduğu huzursuzluk. Yapay zekayı eğitmek ve ayakta tutmak, adeta dipsiz bir kuyuya para atmak gibi; OpenAI'ın 2028 yılına kadar sadece bilgi işlem gücü için harcayacağı rakamın, tarihin en büyük yatırım turlarına denk geleceği öngörülüyor.

Şirketin nakit akışının 2030 yılına kadar artıya geçmeyecek olması, yatırımcıların iştahını kabartsa da finansal gerçeklerle çatışıyor. 2028'de satışlarını ikiye katlasa bile 85 milyar dolar zarar etmeyi bekleyen bir yapıdan bahsediyoruz. Benzer bir durum SpaceX tarafında da yaşanıyor. Elon Musk'ın 1,75 trilyon dolarlık değerlemeyle borsaya girmeye hazırlandığı şirketi, büyük dil modellerini eğitmenin maliyetinin, bu modellerden elde edilen geliri nasıl yuttuğunun canlı bir örneği haline geldi.

Öte yandan Anthropic, yatırımcılara çok daha iyimser bir tablo çiziyor. İlk çeyreklik kârlarına yaklaşmaya başladıklarını iddia eden şirket, ikincil piyasalarda şimdiden 1 trilyon dolarlık değerlemeyi aşarak OpenAI'ı geride bırakmış görünüyor. OpenVC'nin verilerine göre Anthropic'in bu yılki değer artışı %123 ile OpenAI'ın %11'lik performansını adeta ezip geçmiş durumda. Yine de piyasa uzmanları, her iki şirketi de bu büyük yarışın "ikili kazananları" olarak görüyor; yani pasta o kadar büyük ki, herkes bir dilim alabiliyor.

Peki, neden herkes aceleyle borsaya girmeye çalışıyor? Cevap basit: Sermaye. Yapay zeka şirketleri için nakit artık nadir bulunan bir kaynağa dönüşüyor. İlk kim halka açılırsa, piyasadaki sınırlı sermayeyi daha kolay kapacak. Üstelik Anthropic'in halka arz sürecindeki şeffaflığı ve belirleyeceği fiyatlama, OpenAI için bir kıyas noktası oluşturacak. Bazı analiz raporları, OpenAI'ın mevcut temel verilerine göre olması gerekenden daha yüksek değerlendiğini iddia ediyor; bu da halka arz fiyatının belirlenmesinde ciddi bir risk oluşturabilir.

OpenAI'ın bu finansal yolculuğu, aynı zamanda dramatik bir iç hesaplaşma hikayesiyle paralel ilerliyor. 2022'de Sam Altman'ın yönetim kurulu tarafından "şeffaflık eksikliği" gerekçesiyle kovulup kısa süre sonra geri dönmesi, şirketin kurumsal kimliğinde derin çatlaklar yarattı. Bir zamanlar "insanlığa fayda sağlamak" amacıyla kurulan kâr amacı gütmeyen bir araştırma laboratuvarı, bugün milyarlarca dolarlık bir ticari makineye dönüştü. Bu dönüşüm, beraberinde kurucu ortak Elon Musk'ın "söz verildiği gibi kâr amacı gütmeyen bir yapı kalmadığı" iddiasıyla açtığı davaları ve hukuki savaşları getirdi.

Hukuki sorunlar sadece eski ortaklarla sınırlı değil. Florida eyaleti, şirketi çocuklara zarar veren bilgiler sunduğu ve genç kullanıcıları bağımlı hale getirdiği gerekçesiyle suçluyor. Okul saldırganlarına rehberlik ettiği veya kendine zarar verme yöntemleri sunduğu iddiaları, OpenAI'ın imajını zedeleyen ağır suçlamalar arasında. Şirket, 900 milyon haftalık aktif kullanıcısıyla devasa bir ölçeğe ulaşmış olsa da, bu büyüme beraberinde ağır bir sorumluluk ve beraberinde gelen davalar silsilesini getirdi.

Son olarak, şirketin siyasi arenadaki ayak izleri de tartışmaları alevlendiriyor. Başkan Greg Brockman'ın, yapay zeka düzenlemelerini engellemeye çalışan siyasi gruplara ve Trump destekli PAC'lere yaptığı milyonlarca dolarlık kişisel bağışlar, OpenAI'ın "tarafsız ve etik" duruşuyla çelişiyor. Şirket bu bağışların "kişisel" olduğunu savunarak araya mesafe koymaya çalışsa da, gücün ve paranın bu denli yoğunlaştığı bir ortamda kişisel ile kurumsal arasındaki çizgi giderek bulanıklaşıyor.