NASA'dan Kritik Uyarı: ISS'deki Sızıntı Kötüleşiyor

Uzayda yaşamak, her zaman beraberinde görünmez ama ölümcül riskler getiriyor. Bu kez Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) yıllardır süregelen ve bir türlü çözülemeyen o sinsi sorun, yeniden gün yüzüne çıktı. Rusya'nın Zvezda servis modülündeki hava sızıntısı, son günlerde vites yükselterek mürettebatı ciddi bir güvenlik alarmıyla karşı karşıya bıraktı.

Olayın merkezi, PrK adı verilen transfer tüneli. Aslında bu tüneldeki çatlaklar ilk kez 2019'da fark edilmişti. Yıllardır NASA ve Roscosmos mühendisleri, sanki eski bir evin rutubetini kurutmaya çalışır gibi, sızıntıyı durdurmak için geçici ve kalıcı dolgu malzemeleriyle uğraşıyordu. Ancak uzay boşluğunun acımasızlığı, bu yama çözümlerini yerle bir etti.

Kriz, Haziran ayının ilk haftasında Progress 95 kargo gemisinin operasyonları sırasında patlak verdi. Sensörler, hava kaybının günde yaklaşık iki pound seviyesine çıktığını gösterdi. Bu rakam kağıt üzerinde küçük görünebilir ama vakumun hüküm sürdüğü bir ortamda, istasyonun içindeki nefes alınabilir havayı kaybetmek, yavaş çekim bir felaket senaryosu demek.

Roscosmos mühendisleri durumu kontrol altına almak için radikal bir karar aldı: Sızıntının kaynağı olduğu düşünülen bölgeye erişebilmek için metal bir braketi kesmek. Ancak bu hamle, beraberinde büyük bir kumarı getiriyordu. Metal yapıya yapılacak böyle bir müdahale, istasyonun genel yapısal bütünlüğünü bozma ve daha büyük çatlaklara yol açma riskini taşıyordu.

Risk seviyesi yükselince NASA hemen devreye girdi. SpaceX Crew-12 ekibi ve astronot Chris Williams'a "güvenli liman" (safe haven) talimatı verildi. Bu, astronotların istasyonun genel alanlarını terk edip, acil bir durumda kaçış kapsülü olarak da kullanabilecekleri SpaceX Dragon aracına sığınmaları anlamına geliyordu. Saatlerce süren bu gergin bekleyişte, astronotlar metal duvarların ardında, dışarıdaki onarımın sonucunu beklediler.

Tam operasyon başlayacakken, Roscosmos ekipleri son anda frene bastı. Mühendisler, körlemesine bir kesim işlemi yapmaktansa, daha fazla veri toplamanın ve mevcut dolguları yeniden incelemenin daha mantıklı olduğuna karar verdi. Bu karar, yapısal bir çöküş riskini göze almaktansa, zaman kazanmayı seçmekti.

NASA'nın da tam destek verdiği bu duraksama sonrası, astronotlar nihayet Dragon kapsülünden çıkıp günlük rutinlerine dönebildiler. Ancak bu durum, sorunun çözüldüğü anlamına gelmiyor; sadece daha büyük bir hatanın önüne geçildi.

Şu an için istasyondaki yaşam normale dönmüş gibi görünse de, Zvezda modülündeki o gizemli çatlaklar hala orada. İnsanlığın uzaydaki en büyük laboratuvarı, yaşlanan gövdesiyle bize şunu hatırlatıyor: Yukarıda hiçbir şey sonsuza kadar sağlam kalmıyor ve en küçük bir sızıntı, milyonlarca kilometrelik bir boşlukla aramızdaki tek engel.