Mars'ta Dev Felaket: Antik Mega Seller Dev Bir Yara Bıraktı

Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Mars Express görevi, Kızıl Gezegen'in ekvator bölgesinde yer alan ve antik dönemlerdeki devasa sellerin şekillendirdiği Shalbatana Vallis kanalının büyüleyici yeni görüntülerini paylaştı. Yaklaşık 1.300 kilometre uzunluğuyla neredeyse İtalya'nın boyuna denk gelen bu devasa vadi, gezegenin jeolojik geçmişine ve kayıp bir Mars okyanusuna dair kritik ipuçları barındırıyor.

Mars Express'in Yüksek Çözünürlüklü Stereo Kamerası (HRSC) tarafından 22 Ekim 2024 tarihinde yakalanan görüntüler, vadinin kuzey bölümündeki karmaşık yapıyı gözler önüne seriyor. Bilim insanları, Shalbatana Vallis'in yaklaşık 3,5 milyar yıl önce, yer altındaki devasa su kütlelerinin aniden yüzeye çıkmasıyla oluşan şiddetli seller sonucunda meydana geldiğine inanıyor. Bu yıkıcı su akıntıları, araziyi hızla aşındırarak derin kanallar oluşturmuş.

Görüntülerdeki ana vadi hattı, yaklaşık 10 kilometre genişliğe ve 500 metre derinliğe sahip. Ancak araştırmacılar, vadinin başlangıçta çok daha derin olduğunu, zamanla sedimentler ve diğer malzemelerle kısmen dolduğunu belirtiyor. Ayrıca, bölgedeki bazı koyu renkli alanların, Mars rüzgarları tarafından taşınan volkanik küllerden oluştuğu tahmin ediliyor.

Shalbatana Vallis, Mars'ın kraterlerle dolu güney yüksek bölgeleri ile daha düz olan kuzey alçak bölgeleri arasındaki sınırda yer alıyor. Vadinin sonlandığı nokta olan ve gezegenin en alçak bölgelerinden biri kabul edilen Chryse Planitia, birçok büyük akış kanalının birleştiği bir merkez konumunda. Bu durum, bazı bilim insanlarının Chryse Planitia'nın bir zamanlar antik bir okyanusa açılan kapı olduğu teorisini güçlendiriyor.