Mars'ta Çamaşır Günü: Kıyafetler Plazma Işınıyla Temizlenecek

Uzay araştırmalarında karşılaşılan en temel sorunlardan biri olan kıyafet temizliği, bilim insanlarının geliştirdiği yenilikçi bir yöntemle çözülmeye hazırlanıyor. Mevcut durumda Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki (ISS) astronotlar, kıyafetlerini günlerce giyip ardından Dünya atmosferinde yakılmak üzere imha ediyorlar. Ancak Ay veya Mars gibi uzun süreli görevlerde, sürekli ikmal imkanının olmaması bu yöntemi imkansız kılıyor.

University of Alabama in Huntsville'den Gabe Xu ve NASA Marshall Uzay Uçuş Merkezi'nden Chelsi Cassilly, kumaşlardaki kötü kokulara neden olan mikropları yok eden "soğuk plazma" tabanlı bir sistem geliştirdi. Bir tür "çamaşır tabancası" şeklinde çalışan bu cihaz, helyum, hava ve su buharı karışımını güçlü elektrik patlamalarıyla birleştirerek oksijen iyonları oluşturuyor.

Sistemin çalışma prensibi, oluşan iyonların kumaşın en derin gözeneklerine kadar sızarak mikropları "oksidatif stres" yoluyla yok etmesine dayanıyor. Bu yöntem, UV ışığına karşı dirençli olan mikroorganizmalar üzerinde bile etkili oluyor. Araştırmacı Gabe Xu, UV dirençli mikropların olduğunu ancak oksidatif strese karşı koyabilen bir mikroba rastlamadıklarını belirterek, yöntemin kesinliğini vurguluyor.

Yapılan testler, mor renkli plazma ışınının pamuklu bir kumaş üzerindeki spor kolonilerini mililitrede 250.000'den yaklaşık 60.000'e düşürdüğünü kanıtladı. En dikkat çekici nokta ise, plazma jetlerinin alışılmışın aksine yüksek ısı üretmemesi. "Soğuk plazma" teknolojisi sayesinde kumaşlar zarar görmüyor ve işlem sırasında herhangi bir güvenlik riski oluşmuyor.

Şu anki prototip sadece santimetreden daha küçük bir alanı temizleyebilse de, bilim insanları sistemi daha pratik hale getirmek için çalışıyor. Gelecek hedefleri arasında, plazmanın kumaşlarla birlikte bir hazneye verildiği bir "plazma çamaşır makinesi" ve hem temizlik yapan hem de vakumlayan çift etkili bir plazma jet-vakum cihazı geliştirmek yer alıyor.