Laos'un Gizemli Dev Taş Kavanozlarının Sırrı Çözüldü mü?

Laos'un merkezinde yer alan ve gizemiyle yüzyıllardır bilim dünyasını meşgul eden devasa taş küplerin sırrı nihayet çözülüyor. Bazıları 3 metre yüksekliğe ulaşan ve tonlarca ağırlıktaki bu megalitik yapılar, Güneydoğu Asya'nın en büyüleyici antik yerleşimlerinden biri olan "Küpler Alanı"nda (Plain of Jars) yer alıyor.

Yıllardır bu yapıların devler tarafından pirinç şarabı yapmak için kullanıldığına dair yerel efsaneler anlatılsa da, yapılan son araştırmalar çok daha farklı ve karanlık bir gerçeği ortaya çıkardı. James Cook Üniversitesi'nden Nick Skopal ve ekibinin Phonsavan kasabası yakınlarında yürüttüğü kazılar sonucunda, 1,3 metre yüksekliğindeki bir taş küpün içerisinde en az 37 kişiye ait insan kalıntıları tespit edildi.

Küçük bir alana yoğun şekilde yerleştirilmiş olan kalıntılar arasında 19 kişiye ait kafatası ve sağ uyluk kemiği ile 37 farklı kişiye ait dişler bulundu. Radyokarbon tarihleme yöntemleri, bu kalıntıların MS 9. ve 12. yüzyıllar arasında, yaklaşık 270 yıllık bir zaman diliminde farklı aşamalarla buraya yerleştirildiğini kanıtladı.

Araştırmacılar, kemiklerin düzenli bir şekilde yerleştirilme biçiminden ve bazı kırılgan kemiklerin eksikliğinden yola çıkarak, bedenlerin önce başka bir yerde çürümeye bırakıldığını, ardından kemiklerin toplanarak bu büyük küplere aktarıldığını öne sürüyor. Bölgede bulunan daha küçük boyutlu küplerin, bedenlerin ilk aşamadaki çürüme süreci için kullanılmış olabileceği, ardından kemiklerin ana depolama alanı olan dev küplere taşındığı tahmin ediliyor.

Araştırmanın dışında yer alan uzman Nigel Chang, bu bulguları "inanılmaz derecede önemli" olarak nitelendiriyor. Yaklaşık 100 yıllık spekülasyonların ardından, bu taş küplerin cenaze ritüelleri ve ölü gömme gelenekleriyle doğrudan bağlantılı olduğu ilk kez somut ve reddedilemez kanıtlarla ortaya konmuş oldu.