Konuşma Bozuklukları Demans Riskini Ele Veriyor olabilir

Günlük konuşmalar sırasında yaptığımız küçük duraksamalar, "ııı" veya "eee" gibi dolgu kelimeleri kullanmak ve doğru kelimeyi seçmekte zorlanmak, beyin sağlığımız hakkında tahmin edilenden çok daha fazla bilgi veriyor olabilir. Baycrest, Toronto Üniversitesi ve York Üniversitesi'nden araştırmacılar, doğal konuşma kalıplarının; hafıza, planlama, odaklanma ve esnek düşünme yeteneklerini yöneten "yürütücü işlevler" ile doğrudan bağlantılı olduğunu ortaya koydu.

Yapay zeka destekli analizlerle yürütülen çalışma, konuşma zamanlamasının sadece bir üslup meselesi değil, beyin sağlığının hassas bir göstergesi olduğunu kanıtladı. Araştırma ekibi, yapay zeka aracılığıyla doğal konuşmaları inceleyerek, bireylerin bilişsel performanslarını şaşırtıcı bir doğrulukla tahmin edebildiklerini belirledi. Bu durum, geleneksel testlerden çok daha önce demansın erken belirtilerini tespit edebilecek basit, konuşma tabanlı araçların geliştirilmesinin önünü açıyor.

Çalışma kapsamında katılımcılardan detaylı görselleri kendi kelimeleriyle betimlemeleri istendi ve eş zamanlı olarak standart yürütücü işlev testleri uygulandı. Yapay zeka sistemi; duraksamaların uzunluğu ve sıklığı, dolgu kelimelerin kullanımı ve konuşma zamanlamasındaki kalıplar dahil olmak üzere yüzlerce ince detayı analiz etti. Elde edilen veriler; yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi gibi faktörler arındırıldığında bile, bu konuşma belirteçlerinin bilişsel test sonuçlarıyla tutarlı bir şekilde örtüştüğünü gösterdi.

Yürütücü işlevlerin yaşla birlikte doğal olarak zayıfladığı ve demansın erken evrelerinde ciddi şekilde etkilendiği biliniyor. Baycrest Rotman Araştırma Enstitüsü Kıdemli Bilim İnsanı Dr. Jed Meltzer'ın vurguladığı gibi, konuşma alışkanlıkları beyin sağlığındaki gerilemeyi erkenden fark etmek için kritik bir ipucu sunuyor. Bu keşif, bilişsel gerilemenin teşhis sürecinde çok daha hızlı ve invaziv olmayan yöntemlerin kullanılabileceği yeni bir dönemin habercisi olabilir.