'Kıyamet Buzulu' Kopma Noktasında: Dev Buz Rafı Parçalanıyor

Antarktika'nın en kritik noktalarından biri olan ve "Kıyamet Buzulu" olarak adlandırılan Thwaites Buzulu, büyük bir yıkımın eşiğinde. Bilim insanları, buzulun önünde yer alan ve onu dengeleyen devasa yüzen buz rafının kopmak üzere olduğu konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor. Durumun vahametini gözler önüne seren İngiliz Antarktika Araştırmaları Enstitüsü'nden Rob Larter, buzulun nihai çöküşünün aniden gerçekleşebileceğini belirterek, hazırlıksız yakalanmamak adına şimdiden bir "vefat ilanı" basın bülteni hazırladıklarını açıkladı.

Yaklaşık olarak Büyük Britanya boyutlarında olan Thwaites Buzulu, hızla küçülmesiyle küresel deniz seviyesindeki artışın %4'ünden tek başına sorumlu tutuluyor. Uzmanlar, bu buzulun tamamen çökmesinin Batı Antarktika buz tabakasında bir domino etkisini tetikleyeceğinden endişe ediyor. Bu senaryonun gerçekleşmesi durumunda, deniz seviyelerinin yaklaşık 3,3 metre yükselmesi ve dünya genelindeki kıyı şeritlerinin tamamen değişmesi bekleniyor.

Buzulun doğu cephesinde yer alan ve yaklaşık 1.500 kilometrekarelik alanı kaplayan Thwaites Doğu Buz Rafı (TEIS), kıtadan gelen buz akışını engelleyen bir destek mekanizması görevi görüyor. Ancak güncel uydu görüntüleri, 350 metre kalınlığındaki bu devasa yapının kopma sürecine girdiğini kanıtlıyor. Avusturya'daki Innsbruck Üniversitesi'nden Christian Wild, buzun parçalanma şeklini "tuzla buz olan bir ön cama" benzeterek durumun dramatikliğini vurguluyor.

Buz rafının sabitlendiği deniz tabanı sırtları ve buzun okyanusla buluştuğu hat boyunca devasa çatlakların oluştuğu gözlemleniyor. Kanada'daki Manitoba Üniversitesi'nden Karen Alley, 2019-2020 yıllarındaki gözlemleriyle şimdiki görüntüleri kıyasladığında rafı tanıyamadığını ve daha önce olmayan derin yarıkların ortaya çıktığını belirtiyor. Okyanus sirkülasyonundaki değişimler nedeniyle incelen buz tabakası, değişen akış dinamikleriyle birlikte sabitlendiği noktalara çarpıyor ve bu durum buzun hızla parçalanmasına yol açıyor.

Bir zamanlar güçlü ve sabit bir yapıya sahip olan buz rafı, erime ve mekanik baskılar sonucunda zayıflayarak istikrarını kaybetti. Bilim dünyası, bu kritik destek mekanizmasının yok olmasının, Thwaites Buzulu'nun okyanusa akışını hızlandırarak küresel iklim krizi üzerindeki etkilerini katlayacağını öngörüyor.