Kayalardan Hidrojen Üretip Karbon Yakalamak Mümkün mü?

İklim kriziyle mücadelede kritik bir rol oynayan temiz hidrojen üretimi için devrim niteliğinde bir yöntem geliştiriliyor. Bilim insanları, yerin derinliklerindeki kayaçlardan hidrojen gazı üretirken, aynı zamanda karbondioksiti bu kayaçların içine hapsederek atmosfere salınmasını engellemeyi hedefliyor. Bu yöntem, hem hidrojen üretimi hem de karbon yakalama teknolojilerini birleştirerek iklim hedefleri için "çifte kazanç" sağlayabilir.

Texas Üniversitesi at Austin'deki araştırmacılar, laboratuvar ortamında gerçekleştirdikleri çalışmalarda bu sürecin yaygın bir kayaç türünde başarıyla çalıştığını kanıtladı. Projenin bir parçası olan Orsolya Gelencsér, hedeflerinin hidrojen üretimini ekonomik hale getirirken karbondioksiti güvenli bir şekilde depolayabileceklerini göstermek olduğunu belirtiyor. Hatta bu sürecin, jeotermal enerji üretimiyle de entegre edilebileceğinin altını çiziyorlar.

Hidrojenin yanma sonucu sadece su buharı açığa çıkarması, onu çelik üretimi ve gübre imalatı gibi ağır sanayi kollarının karbonsuzlaştırılmasında vazgeçilmez kılıyor. Ancak mevcut durumda hidrojenin büyük bir kısmı fosil yakıtlardan üretiliyor ve bu da yüksek miktarda CO2 salınımına neden oluyor. Yenilenebilir enerji kullanarak suyun ayrıştırılmasıyla elde edilen "yeşil hidrojen" yöntemi ise şu an için oldukça maliyetli ve devasa miktarda yenilenebilir enerji gerektiriyor.

Bu zorluklar, bilim dünyasının dikkatini doğal veya jeolojik hidrojen kaynaklarına çevirdi. Uygun koşullar altında kayaçların içinde biriken hidrojen gazı, doğal gaz gibi çıkarılabiliyor. Ancak yer altındaki hidrojen rezervlerinin büyüklüğü konusunda bilim insanları arasında görüş ayrılığı var. Bazı araştırmacılar devasa kaynaklar beklerken, Gelencsér gibi isimler doğal hidrojenin sınırlı olabileceğine dikkat çekiyor. Şu an dünyada neredeyse saf halde hidrojen çıkarılabilen tek yer, Mali'deki Bourakébougou köyü ve buradaki üretim oldukça küçük ölçekli kalıyor.

Hidrojen moleküllerinin çok küçük olması, gazın yer altında tutulmasını zorlaştırıyor. Üstteki kayaç tabakasının gazı sızdırmayacak kadar sıkı bir mühür görevi görmesi gerekiyor. Araştırma ekibi, şimdi bu teorik başarıyı ticari ölçekte sahada test edebilmek için sektördeki şirketlerle iş birliği yapmaya hazırlanıyor.