Karbon kredileri kusurlu ama ormanları kurtarabilir

Şirketlerin karbon emisyonlarını dengelemek amacıyla satın aldığı karbon kredileri, ormansızlaşmayı engelleme konusunda umut vaat etse de, vaat edilen çevresel etki ile gerçek sonuçlar arasında büyük bir uçurum olduğu ortaya çıktı. Yapılan yeni ve kapsamlı bir analiz, bu projelerin ormansızlaşmayı azalttığını ancak kredi geliştiricilerinin iddia ettiği seviyelere ulaşamadığını gösteriyor.

Karbon kredisi sistemi, temelde ormanlık alanların korunması için arazi sahiplerine ödeme yapılması prensibine dayanıyor. Ancak eleştirmenler, bu bölgelerin zaten kesilme riski taşımıyor olabileceğini savunuyor. Yeni araştırma, her iki tarafın da haklılık payı olduğunu ortaya koyuyor; incelenen erken dönem projelerin çoğu ormansızlaşmayı başarıyla yavaşlatsa da, satılan kredilerin gerçekte kurtarılan orman miktarının neredeyse 11 katı olduğu tespit edildi.

Tropikal ormanlar, insan kaynaklı fosil yakıt emisyonlarının yaklaşık yarısını emerek küresel ısınmayı 1°C civarında baskılayan kritik bir role sahip. Ancak özellikle düşük gelirli ülkelerde tarım, hayvancılık ve palmiye yağı üretimi gibi nedenlerle bu alanlar hızla yok ediliyor. Cambridge Üniversitesi'nden Tom Swinfield, ormanların ciddi bir tehdit altında olduğunu belirterek, karbon finansmanının mevcut seçenekler arasında ormanları korumak için en iyisi olduğunu vurguluyor.

Küresel çapta 2030 yılına kadar ormansızlaşmayı durdurma hedefine ulaşmak için yıllık 216 milyar dolarlık bir finansman açığı bulunuyor. Brezilya'nın COP30 öncesinde başlattığı "Sonsuza Dek Tropikal Ormanlar" fonu gibi girişimler, hedeflenen 125 milyar dolarlık sermayenin yalnızca küçük bir kısmına ulaşabildi. Karbon kredileri bu finansman boşluğunu doldurmak için tasarlanmış olsa da, büyük sertifikasyon kuruluşlarının verdiği kredilerin önemli bir kısmının "değersiz" olarak nitelendirilmesi, piyasadaki güveni sarsmaya devam ediyor.