Kanser ve yaşlanmayı durdurabilir: "Zombi hücreleri" yok edecek yeni ilaçlar geliştirildi

Kanser ve yaşlanma süreçleriyle ilişkilendirilen, halk arasında "zombi hücreler" olarak adlandırılan yaşlanmış (senesan) hücreleri hedef alan yeni bir tedavi yöntemi geliştirildi. Tıbbi Araştırmalar Konseyi (MRC) Tıbbi Bilimler Laboratuvarı ve Imperial College London araştırmacıları, kemoterapi sonrası vücutta kalarak kanserin daha agresif hale gelmesine neden olan bu zararlı hücreleri yok etmenin yolunu buldu.

Araştırmada, zombi hücrelerin hayatta kalmak için "GPX4" adlı koruyucu bir proteine aşırı bağımlı oldukları tespit edildi. Bu protein, hücreleri demir kaynaklı bir yıkımdan koruyan bir kalkan görevi görüyor. Bilim insanları, geliştirdikleri yeni ilaçlarla bu koruyucu kalkanı devre dışı bırakarak, hücrelerin kendi kendilerini yok etmelerini (apoptoz) sağladı. Fareler üzerinde yapılan deneylerde, bu yöntemin tümör boyutlarını küçülttüğü ve yaşam süresini önemli ölçüde artırdığı gözlemlendi.

Kanser tedavisinde kullanılan kemoterapi, hücre bölünmesini durdurarak tümörün büyümesini engellemeyi hedefler. Ancak bu süreç, vücutta bölünmeyi bırakan ancak çevre dokulara zarar veren, kanserin yayılmasını tetikleyen ve bağışıklık sistemini olumsuz etkileyen çok sayıda zombi hücrenin birikmesine yol açar. Çalışmanın başyazarı Dr. Mariantonietta D'Ambrosio, bu hücrelerin başlangıçta tümör büyümesini durdurduğu için "olumlu" kabul edildiğini, ancak zamanla çevre dokulara sızdırdıkları faktörlerle metastazı ve tümör agresifliğini artırdıklarını belirtti.

Nature Cell Biology dergisinde yayımlanan bu bulgular, zombi hücreleri hedef alan yeni nesil ilaçların mevcut kemoterapi yöntemleriyle kombine edilerek hastaların tedavi sonuçlarını iyileştirebileceğini gösteriyor. Uzmanlar, bu stratejinin sadece kanserle mücadelede değil, aynı zamanda fibrozis gibi yaşlanmaya bağlı hastalıkların tedavisinde de çığır açabileceğini öngörüyor.