ISS'de Sızıntı Alarmı: NASA Astronotları 'Güvenli Bölge'ye Sığındı

Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) meydana gelen ve giderek kötüleşen hava sızıntıları, NASA astronotlarını acil durum protokollerini devreye sokarak "güvenli sığınak" prosedürüne geçmeye zorladı. Rus segmentinde tespit edilen yapısal kusurların derinleşmesi üzerine verilen tahliye uyarısı, gerçekleştirilen acil onarım çalışmalarıyla birlikte kaldırıldı. Ancak yaşanan bu korkutucu olay, istasyonun ömrünü uzatmayı planlayan NASA ve ABD Kongresi'nin stratejilerini ciddi şekilde riske atmış durumda.

Kriz anında, NASA'nın Crew-12 misyonu kapsamında istasyonda bulunan ABD'li astronotlar Jessica Meir ve Jack Hathaway, Fransız astronot Sophie Adenot ve Rus kozmonot Andrey Fedyaev'e acil durum talimatı verildi. Mürettebat, güvenlik amacıyla uzay kıyafetlerini giyerek istasyona kenetlenmiş durumda olan SpaceX Crew Dragon kapsülüne sığındı. Bu süreçte, istasyonun Rus ekibinden iki uzman, hava sızıntısına neden olan yapısal hataları gidermek için yoğun bir çalışma yürüttü.

NASA Basın Sekreteri Bethany Stevens, gelişmeleri X platformu üzerinden paylaşarak, Roscosmos'un yeni sızıntılar nedeniyle 5 Haziran Cuma günü daha kapsamlı bir onarım operasyonu başlatma kararı aldığını duyurdu. Stevens, aşırı ihtiyatlı davranıldığını belirterek, Crew-12 mürettebatının yanı sıra, Rusya'nın Soyuz ms-28 misyonuyla istasyona ulaşan NASA astronotu Chris Williams'ın da onarımlar tamamlanana kadar Dragon kapsülünde "yüksek güvenlik duruşu" sergilemesi talimatının verildiğini açıkladı. Williams, acil durumun devam etmesi halinde Rus kozmonotlarla birlikte tahliye edilmesi planlanan isimler arasındaydı.

Rus ekibinin sızıntıları yamama yönündeki ilk girişimlerinden birinin başarılı olmasıyla birlikte durum kontrol altına alınmaya başlandı. Roscosmos, daha fazla ölçüm ve veri değerlendirmesi yapmak amacıyla yapısal onarım çalışmalarına ara verdiğini bildirdi. Bunun üzerine NASA, Dragon kapsülündeki astronotlara "güvenli sığınak" prosedürlerini sonlandırabilecekleri ve istasyondaki normal operasyonel faaliyetlerine dönebilecekleri talimatını verdi.

Söz konusu sızıntıların kaynağı, Rus Zvezda Servis Modülü ile Roscosmos'un kargo taşıyan Progress aracı için kullandığı kenetlenme limanını birbirine bağlayan PrK geçiş tüneli olarak belirlendi. Bu modülde meydana gelen mikro çatlaklar, 2019 yılından bu yana hem NASA hem de Roscosmos için kronik bir sorun haline gelmiş durumda. Bu durum, istasyonun sürekli izlenmesini ve kargo alımı haricindeki zamanlarda Zvezda modülüne giden kapağın kapalı tutulmasını zorunlu kılıyor.

Geçmişte yapılan birçok yamama girişimine rağmen sızıntıların devam etmesi, durumun ciddiyetini artırıyor. Kamuoyuna yapılan açıklamalarda durumun vahameti düşük tutulsa da, Ars Technica'nın aktardığı bilgilere göre NASA, Roscosmos modülündeki bu sızıntıları hem gerçekleşme olasılığı yüksek hem de sonuçları bakımından "yüksek riskli" olarak değerlendiriyor. Hatta kurum içi raporlarda, bu sızıntıların "katastrofik bir başarısızlığa" yol açma potansiyeli olduğu belirtiliyor.

Şu an için sızıntıların önlendiği görülse de, bu olay ISS'nin geleceğine dair planları karmaşıklaştırıyor. Normal şartlarda istasyonun 2030 yılı sonunda emekliye ayrılması ve Dünya atmosferine itilerek Pasifik Okyanusu'na düşürülmesi planlanıyordu. Ancak NASA ve ABD Kongresi, tartışmalı özel uzay istasyonları devreye girene kadar istasyonun ömrünü en az 2032 yılına kadar uzatmayı hedefliyordu.

Ancak teknik sorunların yanı sıra siyasi gerilimler de süreci zorlaştırıyor. Rusya, Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan mümkün olan en kısa sürede çekilme isteğini defalarca dile getirmişti. Hem yapısal bozulmalar hem de ortaklıkta yaşanan çatlaklar, insanlığın yörüngedeki bu devasa laboratuvarının geleceğini belirsizliğe sürüklüyor.