İran'daki Rafineri Saldırıları Volkanik Patlama Kadar Kirlilik Yarattı

İran'daki petrol rafinerilerine düzenlenen tek günlük hava saldırılarının, atmosfere yaydığı kükürt dioksit (SO2) miktarı bakımından bir volkanik patlama ile eşdeğer olduğu ortaya çıktı. "Advances in Atmospheric Sciences" dergisinde yayımlanan yeni bir analiz, 7 Mart'ta İsrail tarafından gerçekleştirilen saldırıların çevresel etkilerinin boyutlarını gözler önüne serdi.

Çin ve Avrupa meteoroloji uydularından elde edilen uzaktan algılama verilerine göre, İran'daki rafinerilerde ve depolama tesislerinde çıkan yangınlar, 8 Mart'a kadar toplamda yaklaşık 33 bin ton kükürt dioksit salımına neden oldu. Oluşan devasa toksik gaz bulutu, 9 Mart'a kadar yaklaşık 2 bin kilometre yol kat ederek Doğu Asya'ya kadar ulaştı. Araştırmacılar, gaz bulutu kısa sürede dağılmış olsa da bu denli büyük bir emisyon olayının etkilerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguluyor.

Saldırıların ardından açığa çıkan kirleticilerin yağışlarla birleşmesi sonucu, hidrokarbonlar gibi toksik parçacıklar içeren aşındırıcı "siyah yağmurlar" kaydedildi. Tahran'daki bazı yerel sakinlerin bu kirlilik nedeniyle baş ağrısı, ağızda acı tat, göz ve cilt tahrişinin yanı sıra solunum güçlüğü yaşadığı rapor edildi.

Söz konusu analiz, Fardis, Shahran ve Aghdasieh petrol depoları ile Tahran Petrol Rafinerisi'ne yapılan saldırıların etkilerini haritalandırdı. Bilim insanları, gaz bulutunun izini sürmek için Çin'in FengYun 3 uyduları ve Avrupa Uzay Ajansı'nın Sentinel-5 Precursor uydusundan gelen ultraviyole ve kızılötesi hiperspektral görüntüleme verilerini kullandı.

Öte yandan, ABD, İsrail ve İran arasındaki devam eden çatışmaların atmosferik etkileri sadece kükürt dioksitle sınırlı değil. Daha önce yapılan bir analiz, 28 Şubat ile 14 Mart tarihleri arasındaki savaş faaliyetlerinin, İzlanda'nın tüm 2024 yılı boyunca saldığı toplam karbondioksit (CO2) miktarından daha fazla emisyona neden olduğunu ortaya koymuştu.