İran'daki Petrol Saldırısı: Bir Yanardağ Kadar Kirlilik Yaydı

İsrail'in 7 Mart'ta Tahran'daki petrol tesislerine düzenlediği hava saldırıları, çevre üzerinde yıkıcı bir etki yaratarak küçük ölçekli bir volkanik patlamaya eşdeğer kükürt dioksit salınımına neden oldu. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonları kapsamında petrol depolarının ve bir rafinerinin vurulmasıyla çıkan devasa yangınlar, günlerce süren yoğun bir duman tabakasının gökyüzünü kaplamasına yol açtı.

Saldırı sonrası Tahran'da kurum ve hidrokarbon içeren "siyah yağmurlar" kaydedilirken, bölge sakinleri göz ve cilt tahrişinin yanı sıra solunum güçlüğü şikayetleri bildirdi. Çin merkezli yeni nesil uydulardan elde edilen veriler, patlamalar sonucu açığa çıkan kükürt dioksit bulutunun yaklaşık 300 bin kilometrekarelik bir alanı etkilediğini; Türkmenistan, Özbekistan, Kırgızistan, Kazakistan ve Çin üzerinden geçtiğini ortaya koydu.

Wuhan Üniversitesi'nden araştırmacı Zhenping Yin ve ekibinin analizlerine göre, kısa süreli saldırı toplamda 29 bin 800 ton kükürt dioksit salınımına yol açtı. Bu rakam, 2010 yılında Avrupa'da hava trafiğini felç eden İzlanda'daki Eyjafjallajökull yanardağının günlük ortalama 20 bin tonluk salınımıyla kıyaslandığında, çevresel etkisinin boyutlarını gözler önüne seriyor.

Uydu verileriyle ölçülen kükürt dioksit konsantrasyonlarının; özellikle çocuklar ve yaşlılar olmak üzere toplumun hassas kesimlerinde akciğer fonksiyonlarını bozabileceği, astım ve bronşiti tetikleyebileceği belirtiliyor. Uzmanlar, salınımın sadece bir veya iki gün sürmesine rağmen, bölgesel atmosfer üzerindeki etkilerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguluyor.

Kükürt dioksitin havadaki hidrojen ve oksijen bileşikleriyle tepkimeye girerek sülfürik asit oluşturduğu, bunun da asit yağmurlarına ve yoğun sise yol açtığı ifade ediliyor. Bu kirleticilerin su kaynaklarına ve tarım arazilerine karışarak içme sularını ve gıda zincirini kontamine etme riski taşıdığı belirtilirken; Tahran'daki saldırının, gelişmiş ülkelerdeki bazı kömür santrallerinin yıllık salınımının yaklaşık 20 katı kadar kükürt dioksit yaydığı kaydedildi.