İlk Ökaryotlar Deniz Tabanında Oksijenle Besleniyordu

Dünya üzerindeki tüm karmaşık yaşam formlarının temelini atan ökaryotik hücrelerin evrimsel süreci, bilim dünyası için uzun süredir gizemini koruyordu. Nature dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, yaklaşık 1,75 ile 1,4 milyar yıl öncesine dayanan en eski ökaryot fosillerinin yaşam koşullarını aydınlatarak, bu canlıların erken dönemlerde nasıl bir çevrede geliştiğini ortaya koydu.

Paleontolojik, sedimentolojik ve jeokimyasal analizlerin birleştirildiği çalışma, fosilleşmiş ökaryotların kıyı şeridinden açık denizlere kadar geniş bir yelpazedeki örneklerde bulunduğunu gösteriyor. Ancak araştırmacıların dikkat çektiği en kritik nokta, bu canlıların neredeyse tamamen oksijenlenmiş dip sularına sahip bölgelerle sınırlı olması. Bu bulgu, erken dönem ökaryotların aerobik (oksijenle yaşayan) organizmalar olduğunu ve sahip oldukları boyut ve morfolojik karmaşıklık göz önüne alındığında, muhtemelen mitokondriye sahip olduklarını kanıtlıyor.

Araştırmanın en çarpıcı sonuçlarından biri ise bu canlıların yaşam alanlarına dair sunduğu kanıtlar. Fosillerin, fosil bakımından zengin olmasına rağmen oksijensiz (anoksik) örneklerde neredeyse hiç rastlanmaması, bu organizmaların planktonik değil, bentik (deniz tabanına yerleşmiş) bir yaşam sürdüklerini gösteriyor. Eğer bu canlılar su kolonunda serbestçe yüzen planktonlar olsaydı, hem oksijenli hem de oksijensiz katmanlarda izlerine rastlanması beklenirdi.

Bilim insanları, ökaryotların Proterozoik eonun büyük bir bölümünde oksijenli bentik habitatlara hapsolduğunu, planktonik habitatlara ancak Neoproterozoik çağda (1 ile 0,54 milyar yıl önce) yayıldıklarını öne sürüyor. Bu geç ekolojik genişleme, ökaryotik vücut fosillerinin ortaya çıkış zamanı ile moleküler biyobelirteçler arasındaki tarihsel uyumsuzluğu açıklarken, Neoproterozoik dönemde gözlemlenen basamaklı çeşitlilik artışının da temel nedeni olarak görülüyor.