Gen Saatleri Ölüm Zamanını ve Biyolojik Yaşı Tahmin Ediyor

Bilim dünyası, gen aktivitesine dayalı yeni bir "moleküler saat" ile biyolojik yaşlanmayı ve yaşam süresini tahmin etme konusunda devrim niteliğinde bir adım attı. Nature dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, binlerce bireyden elde edilen verilerle kalibre edilen bu yeni sistem; kemirgenler, maymunlar ve insanlarda biyolojik yaşlanmayı yüksek hassasiyetle ölçebiliyor.

Dört farklı türde (fareler, sıçanlar, yengeç yiyen makaklar ve insanlar) 25'ten fazla dokudaki gen aktivitesinin analiz edilmesiyle geliştirilen bu saat, bireylerin biyolojik yaşını belirlemenin ötesinde, insanlarda ölüm zamanını tahmin edebilecek kapasiteye sahip. Henüz klinik uygulamalar için erken aşamada olsa da sistemin, yaşlanmanın etkilerini azaltabilecek ilaçların ve yaşam tarzı değişikliklerinin test edilmesinde biyologlar için kritik bir araç olması bekleniyor.

Konuyla ilgili görüş bildiren Birmingham Üniversitesi'nden biyolog João Pedro de Magalhães, özellikle hayvan deneylerinde yaşam süresini ölçmenin çok zaman aldığını belirterek, bu tür bir teknolojinin tedavilerin etkinliği hakkında hızlı geri bildirim sağlamasının büyük bir avantaj yaratacağını vurguladı.

Genellikle takvim yıllarıyla ölçülen yaş kavramının aksine, hücrelerdeki biyolojik saat; sağlık durumuna ve çevresel faktörlere bağlı olarak hızlanabiliyor veya yavaşlayabiliyor. Daha önce geliştirilen metabolitler, proteinler veya beyin taramalarına dayalı saatlerin yanı sıra, özellikle DNA üzerindeki kimyasal grupları inceleyen "epigenetik saatler" en yaygın yöntemler arasındaydı. Ancak gen aktivitesine dayalı bu yeni yaklaşımın, önceki ölçümlere göre çok daha hassas sonuçlar verdiği gözlemlendi.