Ebola Salgını Kontrolden Çıktı: Her Şey Nasıl Başladı?

Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde (DKC) kontrolden çıkan yeni Ebola salgını, dünya genelinde endişe yaratırken uzmanlar virüsün kaynağına odaklandı. Bölgede yaban hayatı ve insan etkileşimleri üzerine çalışan araştırmacı James Baguma, mevcut salgına yol açan virüs türünün yaklaşık yirmi yıl önce Uganda'nın Bundibugyo bölgesinde ilk kez tanımlandığını hatırlatarak, durumun öngörülebilir olduğunu belirtti.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus tarafından paylaşılan son verilere göre, 1976'dan bu yana DKC'de görülen 17. Ebola salgınında şu ana kadar 51 kişi pozitif test verirken, 600 kişi şüpheli vaka olarak kaydedildi. Hastalık nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısının 139'a ulaştığı belirtilirken, enfeksiyon sayılarının artmaya devam etmesi bekleniyor.

Ituri eyaletinde başlayan salgının kesin kaynağı henüz belirlenemese de, bölgede yaygın olarak bulunan ve Ebola virüsünün doğal rezervuarı olan meyve yarasalarının baş şüpheli olduğu ifade ediliyor. Geçmişteki salgınların da virüsün yarasalardan diğer hayvanlara veya doğrudan insanlara sıçradığı "taşma" (spillover) olaylarıyla tetiklendiği biliniyor.

Kampala'daki Makerere Üniversitesi'nden James Baguma, bölgenin zoonotik sıçramalar için neden yüksek risk taşıdığını açıkladı. Baguma, yerel halkın meyve yarasaları, maymunlar ve babunların yoğun olduğu milli parklara çok yakın yaşadığını, avcılık faaliyetleri ve hayvanların gıdaya ulaşmak için bahçelere girmesi nedeniyle fiziksel temasın kaçınılmaz olduğunu vurguladı.

Uganda ile DKC arasındaki sınırların geçirgenliği ve pasaportsuz geçişlerin yaygınlığı, virüsün yayılımını hızlandıran diğer kritik faktörler arasında yer alıyor. Ayrıca, sınır bölgelerindeki "yaban eti" pazarlarında maymun ve yarasa etlerinin satılması, yerel halkın bu alışkanlıklarını sürdürmesi, davranış değişikliği yaratmayı zorlaştırarak salgın riskini kalıcı hale getiriyor.

Evlerde yaşayan yarasaların oluşturduğu riskler de dikkat çekti. Uzmanlar, yarasaların dışkı ve idrarlarıyla yiyecek ve suları kontamine etmesiyle bulaşma riskinin arttığına dikkat çekerek, hijyen koşullarının farkındaされないyken gerçekleşen doğrudan temasın salgınları tetiklediğini belirtiyor.