Dünya otoriterleşirken ABD basın özgürlüğü geride kaldı

Norveç Tekrar Zirvede: Küresel Baskı Altında Basın Özgürlüğü Endişe Verici Düzeyde Düşüyor

Küresel otoriter eğilimlerin yayılmasıyla birlikte basın özgürlüğü endişe verici bir düşüş yaşarken, Norveç yine bu sıralamada liderliğini koruyor. Reporters Without Borders (RSF) tarafından yayınlanan 2026 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi, son 25 yılda ortalama puanların hiç olmadığı kadar düşük seviyede olduğunu ortaya koyuyor.

Bu kapsamlı endekste, Nordik ülkeleri göz kamaştırıcı bir konumda yer alıyor. Finlandiya, İsveç, Danimarka, İsveç ve Norveç, endeksin zirvesinde yer alırken, bu ülkelerin yanı sıra İzlanda da ilk altı sırada yer alıyor. Bu ülkeler sadece basın özgürlüğü açısından değil, aynı zamanda küresel yaşam standartları ve ortalama yaşam beklentisi açısından da üst sıralarda yer alıyor. Bu durum, Nordik bölgelerinin gazeteciler için dünyanın en özgür coğrafyalarından biri olduğunu bir kez daha kanıtlamaktadır.

RSF’nin küresel basın özgürlüğü haritası, 2026 verileriyle bu durumu daha da netleştirmektedir. Haritada sadece Nordik bölge yeşil renkle işaretlenerek, bu bölgenin gazeteciler için dünya genelinde en özgür alan olduğu vurgulanmaktadır. Bu durum, küresel basın özgürlüğü alanında Nordik bölgelerinin benzersiz bir konumda olduğunu gösteriyor.

Ancak, genel tablo oldukça endişe verici. RSF verilerine göre, tarihte ilk kez dünyadaki ülkelerin ve bölgelerin yarısından fazlası basın özgürlüğü açısından “zor” veya “çok ciddi” kategorilerine düşmüş durumda. Bu genel düşüşün en çarpıcı sonucu, anket edilen 180 ülke ve bölgenin ortalama puanının son 25 yılda hiç olmadığı kadar düşük seviyede olmasıdır.

Bu negatif değişimler özellikle Amerika kıtasında belirginleşmiştir. Amerika bölgesindeki durumun önemli ölçüde değiştiği belirtiliyor. Bu düşüşün en keskin yaşandığı yerlerden biri de ABD oldu. ABD, bu yıl küresel sıralamada 64. sıraya gerilemiş ve bu, sadece bir yılda yedi basamak kayıp anlamına gelmektedir.

ABD’nin bu düşüşü, savaş bölgelerindeki ülkelerle karşılaştırıldığında daha da dikkat çekicidir. Örneğin, Ukrayna gibi savaşın etkilerini yaşayan ülkeler bile bu süreçte kendi konumlarını yedi basamak iyileştirmeyi başarmıştır. ABD'nin küresel sıralamada gerilemesi, küresel olarak baskı altındaki medya ortamının ne denli değiştiğini gözler önüne sermektedir.

Endekste yer alan diğer bazı önemli ülkelerin sıralamaları da dikkat çekicidir. Namibya 23., Güney Afrika 21., Kosta Rika 38. ve Kanada 20. sıralarda yer almaktadır. Bu rakamlar, küresel düzeyde medya özgürlüğünün giderek daraldığını ve farklı coğrafyalarda farklı zorluklarla karşılaşıldığını göstermektedir. Basın özgürlüğü, küresel otoriter eğilimlerin hakim olduğu bir çağda daha kritik bir önem kazanmaktadır.