Dinazorlara Özel Bebek Menüsü!

Hadrosaur türü dinozor Maiasaura peeblesorum'un fosilleşmiş dişlerindeki aşınma üzerine yapılan bir analiz, yavruların yetişkinlere göre daha yumuşak ve besleyici gıdalar tüketmiş olabileceğine işaret ediyor. Bu bulgu, dinozorlar arasında gelişmiş ebeveynlik davranışlarının varlığına dair güçlü ipuçları sunuyor. (Görsel: Brian Regal tarafından yapılan yetişkin Maiasaura ve yavruların sanatsal yeniden yapılandırması)

Maiasaura peeblesorum, yaklaşık 75 ila 80 milyon yıl önce (Geç Kretase dönemi) gezegenimizde dolaşan ördek gagalı bir dinozor türüydü. İlk olarak Montana'da keşfedilen bu büyük, otçul dinozorların sürüler halinde yaşadığı ve son derece sosyal canlılar olduğu düşünülüyordu, özellikle de farklı üreme stratejilerine sahip olabilecek türlerle karşılaştırıldığında. Korunmuş Maiasaura peeblesorum yuvalarına ait kapsamlı fosil bulguları, onları diğer birçok ördek gagalı dinozor türünün üreme davranışlarını ve ekolojisini anlamak için kilit bir tür haline getirmiştir.

Yeni çalışmada, Ohio Eyalet Üniversitesi'nden Dr. John Hunter ve Bristol Üniversitesi ile Brown Üniversitesi'nden Dr. Christine Janis, genç Maiasaura peeblesorum'un dişlerinin önemli ölçüde daha fazla ezme aşınması gösterdiğini, yetişkinlerin ise daha fazla kesme aşınması sergilediğini buldu. Bu durum, ebeveynlerin yavrularına kendilerinin yediğinden daha yumuşak, daha yüksek proteinli yiyecekler getirmiş olabileceğini düşündürüyor.

Dr. Hunter, "Bugün, bu davranış, yavruları yumurtadan çıktıktan sonra bir süre yuvada kalan kuşlar için tipiktir" dedi. "Bir kuşun yavrusunu besleme dürtüsü çok eski bir davranıştır. Sunduğumuz şey ise, bu davranışın kökeninin muhtemelen kuşların kökeninden çok daha eskiye, belki de dinozorların kökenine kadar uzandığına dair kanıtlardır."

Genç Maiasaura peeblesorum'un muhtemelen meyve gibi daha besleyici, düşük lifli gıdalar tükettiği, bakıcılarının ise daha sert, besin değeri düşük, yüksek lifli bitki kısımlarını daha fazla tükettiği düşünülüyor. Günümüzdeki memelilerde, aynı kesme aşınması desenleri atlar, antiloplar ve inekler gibi otçullarda görülürken, tapirler gibi düşük lifli diyetle beslenenlerin diş desenleri genç dinozorlarınkine benzer olacaktır.

Dinozor dişlerindeki aşınma türlerini karşılaştıran araştırmacılar, diyet değişikliklerinin erken büyüme ve gelişimde de önemli bir rol oynamış olabileceğini öne sürdüler. Bu durumda, sonuçları genç Maiasaura peeblesorum'un diyetinin ilk yıllarında özellikle hızlı büyümelerine neden olmuş olabileceğini gösteriyor.

Bilim insanları, sonuçlarının başka yorumlarını da değerlendiriyor. Dinozor ebeveynleri, tamamen farklı yiyecekler tüketmek yerine, yavrularına kısmen kusulmuş yiyecekler vermiş olabilirlerdi; bu da günümüzde kuşlarda yaygın olan başka bir davranıştır. Alternatif olarak, yavrular yuvalarını terk edip kendi başlarına yiyecek aramış olabilirlerdi; bu davranış günümüz otçul kertenkelelerinde görülüyor.

"Yavruların çaresiz olduğu ve muhtemelen yumurtadan çıktıktan sonraki ilk haftalarda ebeveynlerine beslenmek için bağımlı oldukları göz önüne alındığında bu çözüm daha az olası olsa da, kalıntıları hakkında daha fazla şey öğrenmek bilim insanlarının dinozorların sahip olduğu sofistike biyolojik ve sosyal sistemlere bakış açılarını genişletebilir."