Devasa Taş Küpün İçinden Korkunç Sürpriz Çıktı

Laos'un Xiangkhoang Platosu'ndaki uçsuz bucaksız düzlüklerde ve ormanlık alanlarda yer alan binlerce devasa taş küp, uzun yıllardır bilim dünyası için çözülemeyen bir gizem olarak kalmıştı. Gökyüzüne açık ve çoğunluğu boş olan bu dev yapılar, zamanın derinliklerinde kaybolan amaçlarıyla bölgenin en dikkat çekici arkeolojik sırlarından biriydi.

Bilim insanları, bu gizemli küplerin işlevini belirlemek için yıllarca tartışsa da, 1960'lardaki Laos İç Savaşı sırasında ABD tarafından bırakılan ve hala bölgede bulunan yaklaşık 80 milyon patlamamış salkım bombası, araştırmacıların küplere yaklaşmasını ve detaylı inceleme yapmasını imkansız hale getirmişti.

Ancak son yapılan bir kazı çalışması, bu antik gizemi nihayet aydınlattı. Dev bir taş küpün içerisinde yapılan incelemelerde, yaklaşık 37 farklı kişiye ait olduğu tahmin edilen yoğun bir insan kemiği yığını bulundu. Daha da çarpıcı olan nokta, bu kalıntıların aynı anda yerleştirilmemiş olmasıydı. Analizler, küpün MS 890 ile 1160 yılları arasında, yaklaşık 270 yıllık bir zaman dilimi boyunca defalarca kullanıldığını ortaya koydu.

Avustralya'daki James Cook Üniversitesi'nden arkeolog Nicholas Skopal, bulunan kalıntıların sayısının bu küplerin aileler veya geniş akraba grupları tarafından sahiplenildiğini gösterdiğini belirtti. Skopal, bu yapıların nesiller boyu süren ata ritüellerinin gerçekleştirildiği kutsal alanlar olarak kullanılmış olabileceğini vurguladı.

Geçmişte bu küplerin gıda depolama amacıyla kullanıldığına dair çeşitli teoriler ortaya atılmış olsa da, elde edilen güncel kanıtlar yapıların tamamen cenaze törenleri için tasarlandığını kanıtlıyor. Boyutları 1 ile 3 metre arasında değişen ve farklı taş türlerinden oyulan bu devasa kapların bazılarında, yakılma (kremasyon) izleri taşıyan insan kalıntılarına rastlanması, arkeologların bu yapıların ölüm ritüellerindeki merkezi rolü konusunda hemfikir olmasını sağladı.