Cerrahi Robotlar Uçabilir mi? SS Innovations Zorlukları ve Çözümleri Tartışıyor

Tıbbi cihaz teknolojileri alanında öncü adımlar atan SS Innovations International Inc., cerrahi robotların sınırlarını gökyüzüne taşımaya hazırlanıyor. Şirketin CEO'su Dr. Sudhir Srivastava, telerobotik cerrahinin imkanlarını genişleten ve savaş alanlarından afet bölgelerine kadar her yere ulaşabilecek uçan bir cerrahi robot olan "Vimana Aero" drone projesini duyurdu. Srivastava, ekibinin yoğun çalışmalarıyla 2026 yılının ortalarına kadar tamamen fonksiyonel bir uçan cerrahi robotun hayata geçirilmesini hedeflediklerini belirtti.

Projenin çıkış noktası, Hindistan Ordusu'nun karşılaştığı kritik bir sorun oldu. Savaş bölgelerinde yaralanan askerlerin en büyük ölüm nedeni olan şiddetli kanamalar, tahliye süreçlerinin yavaşlığı nedeniyle hayati risk oluşturuyor. Bu durumdan yola çıkan Dr. Srivastava, 1980'li yıllarda ABD Savunma İleri Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA) tarafından yürütülen araştırmalardan ilham alarak, yaralanma anı ile tıbbi müdahale arasındaki süreyi minimuma indirecek bir konsept geliştirdi. Vimana Aero, telebağlantı teknolojilerini kullanarak cerrahların kilometrelerce uzaktan müdahale etmesine olanak tanıyacak.

SS Innovations, bu iddialı projenin temelini halihazırda başarılı olan SSi Mantra cerrahi robotik sistemiyle attı. 2021 yılında piyasaya sürülen ve kısa sürede üç nesle ulaşan Mantra serisinin son versiyonu SSi Mantra 3, halihazırda FDA'den 510(k) onayı için başvuru sürecinde bulunuyor. Dünya genelinde 14 ülkede onay alan ve 200'den fazla sistemle yaklaşık 11 bin ameliyat gerçekleştiren şirket, aralarında 20 uzun mesafeli kalp telesuverisinin de bulunduğu operasyonlarla düşük gecikme süreli (low latency) teknolojisinin güvenilirliğini kanıtlamış durumda.

Henüz konsept aşamasında olan Vimana Aero sistemi, ağır yük taşıma kapasitesine sahip otonom bir drone ve bu drone'a entegre, ayrılabilir bir üniteden oluşuyor. Bu özel ünitede, yedi serbestlik derecesine sahip iki adet minyatür robotik kol ve 5 mm boyutunda hassas cerrahi enstrümanlar yer alıyor. Uzaktan kontrol edilen drone, hastanın yanına indiğinde ayrılabilir ünitesini devreye sokacak. Bu sayede uzman cerrahlar; kanamaların durdurulması, yara onarımı, göğüs dekompresyonu, şarapnel parçalarının çıkarılması ve saha dikişleri gibi kritik müdahaleleri gerçekleştirerek hastayı tahliye ekipleri gelene kadar stabilize edebilecek.

Srivastava, sistemin şu an için konsept kanıtlama aşamasında uçuşlar gerçekleştirdiğini ancak tam fonksiyonel hale gelmesi için bazı teknik zorlukların aşılması gerektiğini belirtti. Özellikle faydalı yük kapasitesi ve batarya ömrü en büyük engeller olarak görülse de, CEO bu sorunların çözülebilir olduğunu vurguladı. Drone'un uçuş mesafesi ve havada kalma süresini optimize etmek için daha küçük robotik kollar üretilmesi planlanırken, 3D görüntüleme teknolojisinin halihazırda mevcut ve sorunsuz olduğu ifade edildi.

Sistemin karşılaştığı bir diğer kritik zorluk ise iniş anında oluşan toz bulutu ve sterilizasyon sorunu. Drone'ların iniş sırasında çevreye yayacağı tozun hastayı kontamine etme riski, "ayrılabilir ünite" tasarımını zorunlu kılıyor. Planlanan modele göre drone, hastanın hemen yanına değil, biraz uzağına iniş yapacak ve altındaki modülü hastaya yönlendirecek. Bu ayrılabilir ünitenin, gelecekte şirketin geliştirdiği "Avtara" insansı robotu veya kolları olan çok ayaklı bir robot şeklinde tasarlanması öngörülüyor.

SS Innovations'ın vizyonu sadece uçan robotlarla sınırlı değil; şirket aynı zamanda aktif savaş bölgelerinin dışında veya ordu üslerinde kurulabilecek küçük, robotik cerrahi merkezleri üzerinde çalışıyor. Bu stratejiye göre, sahada Vimana Aero ile hayatı kurtarılan askerler, hava yoluyla bu üslere nakledilecek ve burada kurulu olan daha kapsamlı robotik sistemlerle ileri düzey tedavileri tamamlanacak. Bu model, aslında robotik cerrahinin kökenleri olan DARPA'nın savaş alanı telerobotiği vizyonunun modern bir uygulaması niteliğinde.

Dr. Srivastava, bu teknolojinin askeri amaçların çok ötesinde, insani yardım operasyonlarında da devrim yaratacağını savunuyor. Deprem, sel ve heyelan gibi doğal afetler nedeniyle ulaşımın imkansız hale geldiği bölgelerde, uçan cerrahi robotların hayat kurtarıcı bir rol üstlenebileceğini belirten Srivastava, "İnsanların birbirini öldürmek yerine, insanları kurtarmaya daha fazla yatırım yapabilmeyi umuyorum" diyerek teknolojinin etik boyutuna dikkat çekti.

Şirketin sunduğu bir diğer yenilikçi çözüm ise "SSi Operion" mobil ameliyathane projesi. Kamyon üzerine monte edilmiş, tamamen işlevsel, asılı cerrahi bileşenlere ve telerobotic kapasiteye sahip bu mobil ünite, ABD Ordusu'nun meşhur MASH (Mobil Ordu Cerrahi Hastanesi) birimlerini anımsatıyor. Özellikle Hindistan gibi nüfusun büyük bir kısmının kırsal bölgelerde yaşadığı ve uzman cerrahi hizmetlere erişimin kısıtlı olduğu ülkelerde, Operion'un sağlık hizmetlerini hastanın ayağına götürerek küresel bir model oluşturması hedefleniyor.